109 waa tiro dabiici ah (natural number) oo ku timaadda ka dib 108 oo ka horreysa 110. Waa tiro aan siman (odd), waana tiro asal ah — kala qaybsami kartaa oo keliya 1 iyo naftiisa. Nidaamka tirooyinka ee tobanle waxay ka kooban tahay saddex god: boqol, sagaal, iyo eber dhexe.

Sida tirooyinka kale ee yar-yar, 109 waxay adeegsan wanaagsan leedahay xisaabta tirooyinka (number theory), maadaama tirooyinka asal ah ay yihiin salka aasaasiga ah ee kala-qaybinta tirooyinka. Waxa kale oo ay ku muuqataa nidaamyo cabbir, tiro-koobin iyo horudhaca calaamadaha kiimikada.

Sifooyin xisaabeed

109 waa tiro asal ah. Waxay ka mid tahay lammaanaha tirooyinka asal ah ee 'twin primes' marka la barbar dhigo 107, maadaama farqigooda uu yahay laba. Marka lala eego 113, farqigu waa afar, taasoo la yiraahdo 'cousin primes'. Isugeynta godadka (1+0+9) waa 10. Laab-laabkeeda (109 × 109) waa 11,881.

109 waxay ku dhacdaa dhex-dhexaadka 100 iyo 121 — taas oo micnaheeda ah in xididka laba-jibbaaran uu u dhexeeyo 10 iyo 11, isagoo ku dhow 10.44. Sidoo kale 109 = 100 + 9, kaas oo labaduba yihiin laab-laabyo saxda ah (10² iyo 3²); tirooyinka noocan oo ah wadar laba laab-laabyo waxay leeyihiin astaamo gaar ah oo la xiriira sida ay u kala qaybsanto meelo kale.

Hubanti la'aanXogo qaar waxay sheegaan in 109 ay tahay 'full reptend prime', taas oo ah in 1/109 ay leedahay xilli soo noqnoqod ah oo dhererkiisu yahay 108 god. Tan lama xaqiijin karo halkan iyada oo aan xisaab la sameyn.

Isticmaalka meelo kale

Kiimikada, 109 waa tirada atomiga (atomic number) ee curiye la yiraahdo meitnerium (Mt), oo ah curiye si macmal ah loo soo saaray oo aad u degganaan yar leh. Sidoo kale, tirada 109 waxaa loo isticmaalaa magacyada waddooyinka, xarumaha, iyo lambarrada taleefanka gurmadka ee dalal qaar.

Qoraalka tirada

Nidaamka Roomaanka, 109 waxaa loo qoraa CIX. Nidaamka laba-goobood (binary) waa 1101101. Nidaamka lix-tobanle (hexadecimal) waa 6D. Af-Soomaali, waxaa loo akhriyaa 'boqol iyo sagaal'.

Qeybaha:317 eray · 0 ilo