130 (tiro)

130 waa tiro dabiici ah (natural number) oo ku timaadda kadib 129 iyo ka hor 131. Waa tiro shan-jibbaaran (even) oo lagu qori karo saddex tiro asal ah (prime) oo kala duwan marka la isku dhufto: 130 = 2 × 5 × 13. Sababtaas awgeed waxay ka tirsan tahay tirooyinka loo yaqaan sphenic, kuwaas oo ah tirooyin ka kooban saddex tiro asal ah oo aan isku ekayn.

Qaybiyeyaasha 130 waa 1, 2, 5, 10, 13, 26, 65 iyo 130 — sideed qaybiye. Isugeynta qaybiyeyaasha oo dhan waa 252, halka isugeynta kuwa ka yar 130 oo keliya ay tahay 122; sidaas darteed 130 waa tiro yar (deficient number), maadaama isugeyntaas ay ka yar tahay tirada laftigeeda.

Sifooyin xisaabeed

Astaan caan ah oo 130 leedahay waa in ay la mid tahay isugeynta labo-jibbaarka afarta qaybiye ee ugu horreeya: 1² + 2² + 5² + 10² = 1 + 4 + 25 + 100 = 130. Sifadan aad ayay u dhif tahay tirooyinka dabiiciga ah.

130 waxa kale oo lagu qori karaa isugeynta labo labo-jibbaaran oo laba siyaabo ah: 130 = 3² + 11² = 9 + 121, iyo 130 = 7² + 9² = 49 + 81. Awoodda noocan ah waxay ku xidhan tahay in qaybiyeyaasheeda asal ah — 2, 5 iyo 13 — dhammaantood ay yihiin kuwo lagu qori karo isugeynta labo labo-jibbaaran.

Qorista iyo nidaamyada tirooyinka

Nidaamka Roomaanka 130 waxa lagu qoraa CXXX. Nidaamka binary (saldhig 2) waa 10000010, halka nidaamka hexadecimal (saldhig 16) ay tahay 82. Nidaamka tobanleyda ah oo caadi ah, 130 waxay ka kooban tahay saddex god: boqol, saddex toban, iyo eber.

Isticmaal kale

Sida tirooyinka kale ee saddex-god ah, 130 waxay soo baxdaa cabbirrada, sanadaha taariikhda, tirinta dadka iyo lambarrada nidaamyada kala duwan. Xisaabta dugsiyada dhexe waxaa 130 badanaa loogu isticmaalaa tusaale marka lala barayo qaybinta tirooyinka asal ah, maxaa yeelay saddexda qaybiye asal ah ee ka dhigan ay fudud yihiin.