15
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
141 luqadood
15 waa sannad ka mid ah qarniga koowaad ee taariikhda Miilaadiga (AD/CE), oo lagu tiriyo kalandarka Julian-ka, kaas oo ahaa nidaamka taariikhda ee Boqortooyada Roomaanka lagu shaqaynayay wakhtigaas. Sida sannadaha kale ee xilligaas, dadka ku noolaa ma isticmaali jirin lambarka "15": tirinta sannadaha ee ku salaysan dhalashada Ciise Masiix waxaa la sameeyay qarniyo badan ka dib, waxaana caan ka dhigay wadaadka Dionysius Exiguus qarnigii lixaad.
Roomaanku sannadaha waxay ku magacaabi jireen labada qunsul (consul) ee sannadkaas xilka hayay, ama waxay ka tirin jireen aasaaskii magaalada Rooma (ab urbe condita). Sidaas darteed, dukumiintiyada asalka ah ee sannadkan la xiriira waxay ku qoran yihiin qaab kale, taariikhyahannada casriga ahna ayaa u beddela nidaamka Miilaadiga.
Xaaladda siyaasadeed
Sannadkan waxaa Boqortooyada Roomaanka talada ku hayay Tiberius, oo xilka la wareegay 14-kii ka dib geeridii Augustus. Sannadaha ugu horreeyay ee xukunkiisa waxaa lagu gartay hawlgallo militari oo ka socday xuduudaha waqooyi, gaar ahaan gobollada Jarmalka iyo agagaarka webiga Rhine, iyo dib-u-habayn maamul oo lagu adkaynayay awoodda dhexe. Germanicus, oo ahaa saraakiisha ugu caansan, ayaa hoggaaminayay qaar ka mid ah ololayaashaas.
Sida loo xisaabiyo
Kalandarka Julian-ka wuxuu leeyahay 365 maalmood, sannad kastoo afraadna waxaa lagu daraa maalin dheeraad ah. Farqiga u dhexeeya kalandarka Julian-ka iyo kan Gregorian-ka (kan hadda caalamka lagu isticmaalo) wuxuu qarniga koowaad ku yaraa laba maalmood oo keliya; markaa taariikhaha xilligaas isku dhow yihiin labada nidaam.
Diiwaannada
Macluumaadka sannadkan laga hayo wuxuu ku salaysan yahay qoraallo dabadambe u yimid, oo ay ka mid yihiin taariikhda Tacitus iyo Suetonius, iyo qoraallo dhagax ah oo Roomaani ah. Waxa la xasuusto ee sannad gaar ah waa dhif, badanaana wax lagu qoray sannadkan ma ahan mid la xaqiijin karo si sax ah.