16 (tiro)

16 waa tiro dabiici ah (natural number) oo ku xigta 15 oo ka horreysa 17. Waa tiro shaqiil (even), taas oo la macno ah in laba u qaybsanto iyada oo hadhaaga aan jirin. Waxaa lagu qoraa 16 nidaamka tobanle, XVI ereyada Roomaanka, iyo 10000 nidaamka labale (binary).

Sifada ugu caansan ee 16 waa in ay tahay awoodda afaraad ee 2 (2×2×2×2 = 16), sidoo kalena jibbaarka 4 (4² = 16). Marka la eego qaybiyeyaasheeda, 16 waxay leedahay oo keliya qaybiyeyaal ah 1, 2, 4, 8 iyo 16 — dhammaantood awoodo 2 ah. Isugeynta qaybiyeyaasheeda saxda ah (1+2+4+8 = 15) waa ka yar 16, sidaas darteed 16 waxaa lagu tiriyaa tirooyinka 'naaqiska' (deficient).

Sifooyin xisaabeed

16 waa tiro isku dhufasho ah oo aan mid asal (prime) ahayn; qaabkeeda tiro-asalka waa 2⁴. Waa tiro laba-jibbaaran (perfect square) oo xididkeeda laba-jibbaaran yahay 4. Waxay kaloo tahay tusaale gaar ah oo lagu tilmaamo: 2⁴ = 4² = 16, taasoo ka dhigaysa hal tiro oo isku mid ah laba hab kala duwan lagu jibbaaray. Sidoo kale 16 waa tirada laf-dhabarta ah ee midabada aasaasiga ah lagu tilmaami karo hal beddel 4-bit oo kombiyuutar ah, maadaama 2⁴ = 16.

Nidaamka heksadesimal

16 waa saldhigga (base) nidaamka tirinta heksadesimal, kaas oo si weyn loo isticmaalo xisaabinta kombiyuutarka. Nidaamkaas waxaa loo isticmaalaa astaamaha 0–9 iyo xarfaha A–F, halkaas oo A uu matalayo 10 iyo F uu matalayo 15. Sababta uu 16 ku habboon yahay farsamada kombiyuutarka waa in hal astaan heksadesimal ay si sax ah u matasho afar xibbood (bits), oo laba astaan matalaan hal bayt.

Isticmaal iyo cabbiro

16 waxaa ku muuqata halbeegyo iyo qaybsanaan kala duwan: awnsi 16 ayaa ka dhigan hal rodol (pound) nidaamka miisaanka Ingiriiska. Ciyaaraha tartanka, wareega 16-ka ugu dambeeya (round of 16) waa marxalad caadi ah ee koobabka kubbadda cagta. Sidoo kale nidaamyada waxbarashada iyo sharciga dalal badan, da'da 16 sannadka waxay xad u tahay xuquuq gaar ah, laakiin taasi waa ku kala duwan tahay wadan ilaa wadan.