1961

1961 waa sanad ka mid ah kalandarka Gregorian-ka, kaas oo ah nidaamka taariikheed ee caalamka ugu badan loo isticmaalo. Waa sanad caadi ah (365 maalmood), oo aan ahayn sanad boodis. Waxaa ku beegan qarnigii 20-aad, xilligii Dagaalkii Qabow, marka labada bloc — Maraykanka iyo Midowga Soofiyeeti — ay ku tartamayeen saameyn caalami ah.

Sanadkaas waxaa lagu xusuustaa dhaqdhaqaaqyada xornimo-doonka Afrika iyo Aasiya, isbeddellada siyaasadeed ee Yurub qaybsan, iyo horumarka tartanka hawada sare. Qaar ka mid ah dhacdooyinka ugu caanka ah waa safarkii ugu horreeyay ee bini'aadam hawada sare tegey iyo dhismihii darbiga Berlin.

Tartanka hawada sare

12-kii Abriil 1961, cirbixiyeenka Soofiyeeti Yuri Gagarin ayaa noqday qofkii ugu horreeyay ee hawada sare tagey, isagoo dahabka Dhulka ku wareegay markabkii Vostok 1. Bilihii xigay, Maraykanka wuxuu diray Alan Shepard oo safar gaaban oo suborbital ah sameeyay. Isla sanadkaas, madaxweynaha Maraykanka John F. Kennedy wuxuu Congress-ka hor dhigay ujeeddada in bini'aadam Dayaxa lagu dejiyo ka hor dhammaadka tobankii sano.

Berlin iyo Dagaalkii Qabow

Bishii Ogosto 1961, dowladda Jarmalka Bariga ayaa bilowday dhisidda darbi iyo xayndaab ku kala saaraya Berlin-ta Bari iyo Berlin-ta Galbeed. Ujeeddadu waxay ahayd joojinta socdaalka dadka u baxaya dhinaca Galbeedka. Darbiga wuxuu noqday astaanta ugu caansan ee kala qaybsanaanta Yurub inta lega Dagaalkii Qabow socday. Sanadkaas sidoo kale waxaa ka mid ahaa weerarkii Bay of Pigs ee Kuuba, oo ay taageertay dowladda Maraykanka lakiinse fashilmay.

Xornimada iyo dowlado cusub

1961 waxay ku dhex jirtay xilligii ay dalal badan oo Afrika ah xornimada qaateen. Sierra Leone iyo Tanganyika ayaa madax-bannaanida ka helay Boqortooyada Ingiriiska. Isla sanadkaas, magaalada Belgrade waxaa lagu qabtay shirkii ugu horreeyay ee dalalka aan xulafo lahayn (Non-Aligned Movement), kaas oo ujeeddadiisu ahayd in dalal cusub ay iska ilaaliyaan ku-biirista labada bloc.