1963

1963 waa sanad ka mid ah taariikhda gregorian-ka, oo ku beegan qarnigii 20-aad. Wuxuu ku dhex jiray xilligii Dagaalkii Qaboobaa (Cold War), taas oo ah is-hor-imaadkii siyaasadeed ee u dhexeeyay Mareykanka iyo Midowgii Soofiyeeti. Sanadkaas waxaa ka dhacay dhacdooyin ku saabsan xakameynta hubka nukliyeerka iyo isbeddel hoggaan oo dalal badan ka dhacay.

Sanadku wuxuu kaloo ku beegnaa xilli qaaradda Afrika ay dalal badan ku dhawaayeen ama cusub ku ahaayeen xornimada gumeysiga, oo ay socdeen dadaallo lagu abuurayo hay'ado qaaradeed oo isku xira dawladaha cusub.

Dagaalkii Qaboobaa iyo hubka nukliyeerka

Kadib xiisaddii gantaalaha Cuba ee sanadkii ka horreeyay, 1963 waxaa la saxiixay heshiis xaddidaya tijaabooyinka hubka nukliyeerka ee hawada sare, badaha iyo hawada sare ee dhulka ka baxsan. Heshiiskaas waxaa hormuud ka ahaa Mareykanka, Boqortooyada Midowday iyo Midowga Soofiyeeti. Sidoo kale waxaa la sameeyay xariiq wada-xiriir toos ah oo u dhexeeya hoggaamiyeyaasha labada dal ee waaweyn, si loo yareeyo khatarta khalad-fahan degdeg ah.

Mareykanka

Bishii Noofembar 1963 madaxweynihii Mareykanka John F. Kennedy ayaa lagu dilay magaalada Dallas ee gobolka Texas. Ku-xigeenkiisii Lyndon B. Johnson ayaa la dhaariyay isla maalintaas. Sanadkaas waxaa kaloo ka dhacay Mareykanka mudaaharaadyo waaweyn oo ku saabsan xuquuqda madaniga ee dadka madow, oo ay ka mid ahayd bandhig weyn oo Washington lagu qabtay.

Afrika iyo Soomaalida

Sanadkii 1963 waxaa magaalada Addis Ababa lagu aasaasay Ururkii Midowga Afrika (Organisation of African Unity), oo ahaa hay'ad isku keentay dawladihii Afrika ee madaxbannaanaanshahooda helay. Geeska Afrika, sanadkaas waxaa xoogaystay khilaafka ku saabsan gobollada Soomaalidu deggan tahay ee ka baxsan xuduudaha Jamhuuriyadda Soomaaliya, gaar ahaan kadib markii gobolka waqooyiga bari ee Kenya lagu daray Kenya. Taasi waxay horseeday xiisad u dhexeysa Soomaaliya iyo deriskeeda.