1983

1983 waa sannad ka mid ah jadwalka Gregorian-ka, kaas oo ah nidaamka taariikheed ee caalamka ugu badan loo isticmaalo. Wuxuu ahaa sannad caadi ah (ma ahayn sannad boodasho ah, taas oo micnaheedu tahay inuu lahaa 365 maalmood). Wuxuu ku dhex jiray tobankii 1980-meeyadii, xilli uu Dagaalkii Qaboobaa ee u dhexeeyay Mareykanka iyo Midowga Soofiyeeti weli socday.

Marka la sheego sannad gudaha ensaykloobediya, ujeeddadu waa in la soo koobo dhacdooyinka, siyaasadda, farsamada iyo dhaqanka ee sannadkaas la xiriira. 1983 waxaa lagu xusuustaa isbeddellada tignoolajiyada macluumaadka iyo xiisadaha caalamiga ah ee soo kordhay.

Xaaladda siyaasadda caalamiga

Sannadkii 1983 xiisadda u dhexeysay labada bahal weyn ee Dagaalkii Qaboobaa waxay ka mid ahayd kuwii ugu sarreeyay tobankii sannadood. Mareykanka waxaa madaxweyne ka ahaa Ronald Reagan, halka Midowga Soofiyeeti hoggaan siyaasadeed isbeddelaya lahaa. Doodda ku saabsanaa gantaalaha nukliyeerka ee Yurub iyo barnaamijyada difaaca ayaa mowduuc weyn ahaa warbaahinta iyo wadahadalada hubka.

Tignoolajiyad iyo saynis

Tobankii 1980-meeyadii waxay ahayd xilligii kombiyuutarrada shakhsi ahaaneed ay guryaha iyo xafiisyada gaareen. Sidoo kale nidaamyada isku xirka kombiyuutarrada — kuwaas oo saldhig u noqday internetka casriga ah — waxay horumar farsamo ah la kulmeen dabayaaqadii 1970-meeyadii ilaa horraantii 1980-meeyadii. Cudurka HIV/AIDS-ka sidoo kale wuxuu noqday mowduuc cilmi-baaris caafimaad oo degdeg ah horraantii 1980-meeyadii.

Geeddi-socodka Soomaaliya iyo Geeska Afrika

Horraantii 1980-meeyadii Soomaaliya waxaa lagu maamulayay nidaam militari, kadib dagaalkii 1977–1978 ee Ogaadeen. Xilligaas waxaa ka jiray qaxooti badan, iskaashi ciidan oo Mareykanka lala yeeshay, iyo kooxo mucaarad ah oo dibadda ka hawlgalayay. Geeska Afrika guud ahaan wuxuu ka mid ahaa gobolladii Dagaalkii Qaboobaa saameyntiisa siyaasadeed lahaa.