1993
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
203 luqadood
1993 waa sanad qeybta dambe ee qarnigii 20-aad, oo ku yimid xilli kala-guur ah nidaamka siyaasadda caalamka. Midowgii Soofiyeeti wuu burburay dhammaadkii 1991, sidaas darteed 1993 waxay ka mid ahayd sannadihii ugu horreeyay ee dowlado cusub ay dhisayeen hay'ado, sicir-bararka lala tacaalayay, iyo xiisado qaran-diinta ah oo Yurubta Bari iyo Balkans ka soo baxay.
Sanadka isla mid ah, isbeddello ku saabsan isu-tagga Yurub, geeddi-socodka nabadda Bariga Dhexe, iyo howlgallada Qaramada Midoobay ee Afrika ayaa mowduucyada ugu waaweynaa ahaa warbaahinta caalamiga. Soomaaliya, 1993 waxay ahayd sanadka howlgalladii caalamiga ah ee Muqdisho oo isbeddel weyn ku yimid.
Isu-tagga Yurub
Heshiiskii Maastricht (Maastricht Treaty) wuxuu dhaqan-galay 1993, taasoo aasaastay Midowga Yurub (European Union) oo beddelay qaab-dhismeedkii hore ee Bulshada Yurub. Heshiiska wuxuu dhigay tillaabooyinka lacagta wadaagga iyo siyaasadda arrimaha dibadda ee wadajirka. Sidoo kale suuqa gudaha ah oo dad, badeeco iyo raasumaal si xor ah u dhex socdo wuxuu bilowday sanadkaas.
Kala-qaybsanaanta dowladaha
1 Janaayo 1993, Czechoslovakia waxay laba dowlad u kala baxday: Jamhuuriyadda Czech iyo Slovakia. Kala-qaybsanaantaas waxaa lagu magacaabay "kala-tegis nabdoon" maxaa yeelay wax dagaal ah kama dhalan. Isla xilligaas, dagaalka Bosnia iyo Herzegovina wuu socday, halka Eritrea ay madax-bannaanida ku dhawaaqday ka dib afti oo Itoobiya laga fogaaday.
Soomaaliya iyo howlgallada Qaramada Midoobay
Sanadkii 1993 howlgalkii Mareykanka hoggaaminayay ee UNITAF waxaa lagu wareejiyay UNOSOM II oo Qaramada Midoobay maamulaysay. Muqdisho waxaa ka dhacay isku dhacyo hubaysan oo u dhexeeyay ciidamada caalamiga ah iyo maleeshiyaadka gudaha, oo ugu caansan dagaalkii Oktoobar ee Muqdisho. Dhacdooyinkaas waxay saameyn ku yeesheen siyaasadda Mareykanka ee ku wajahan faragelinta ciidan ee sannadihii xigay.
Geeddi-socodka nabadda Bariga Dhexe
1993 waxaa la saxiixay heshiisyadii Oslo, oo u dhexeeyay Israa'iil iyo Ururka Xoraynta Falastiin. Heshiiska wuxuu aasaaska u ahaa maamul-goboleed Falastiiniyiin oo Gaza iyo Bariga Daanta Galbeed, iyo aqoonsi labo-geesood ah. Fulinta heshiisyada waxay muran badan xambaartay sannadihii ka dambeeyay.