23 (tiro)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
100 luqadood
23 waa tiro dabiici ah (natural number) oo ku xigta 22 oo ka horreysa 24. Waa tiro qolo-kale ah (odd), taas oo micnaheedu yahay in laba u qaybin karin oo aan hadhin. Xarfaha Roomaanka waxay ku qornaa XXIII.
23 waa tiro asal ah (prime), taas oo la macno ah in kaliya 1 iyo naftiisa u qaybiya. Waa tirada asalka ah tan sagaalaad marka laga bilaabo 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, ka dibna 23.
Sifooyin xisaabeed
23 waxay leedahay sifooyin dheeraad ah oo la xiriira tirooyinka asalka ah. Waa tiro asal ah oo badbaado leh (safe prime), maxaa yeelay 23 = 2 × 11 + 1 halka 11 sidoo kale asal yahay. Waxa kale oo ay tahay Sophie Germain prime, sababtoo ah 2 × 23 + 1 = 47 waana asal. Isku darka lakabyadeeda (2 + 3) waa 5.
23 waxay xiriir la leedahay factorial-ka: 4! = 24, sidaas darteed 4! − 1 = 23, taas oo ka dhigaysa mid ka mid ah tirooyinka loo yaqaan 'factorial prime'. Sidoo kale 23 = 3 × 2³ − 1, oo ah qaabka tirooyinka Woodall.
Tusaale caan ah: dhibaatada dhalashada
Xisaabta itimaalka (probability), 23 waxay ka soo baxdaa su'aasha loo yaqaan 'birthday problem'. Marka 23 qof lugu ururiyo qol, fursadda in laba ka mid ah isku maalin dhalasho leeyihiin waxay ku dhawaanaysaa 50%. Tirada yar ee 23 inta badan waa mid dadku aanay filaynin, waana sababta tusaalahan loo isticmaalo si loo sharraxo sida itimaalka isu-dhafka u kordho.
Isticmaal sayniska iyo qaybo kale
Bayooloojiyada, unugga aadanaha caadiga ah waxaa ku jira 23 lammaane koromosoom, taas oo micnaheedu yahay 46 koromosoom oo isku dar ah; unugyada taranka (gamete) waxay qaataan 23 koromosoom mid kasta. Shaxda curiyeyaasha (periodic table), lambarka atomiga 23 wuxuu ka dhigan yahay curiyaha vanadium.