260 (tiro)

260 waa tiro dabiici ah (natural number) oo ku dhex jirta abaqadda tirooyinka caadiga ah, ku xigta 259 oo ka horreysa 261. Waa tiro shaaqul (even) oo isku-dhis ah (composite), taas oo micnaheeda ah in ay leedahay qeybiyeyaal ka badan mid iyo naftiisa.

Marka loo kala furfuro tirooyin bilic ah (prime factorization), 260 waxay noqoneysaa 2 × 2 × 5 × 13, ama 2² × 5 × 13. Sidaas awgeed waxay leedahay 12 qeybiye: 1, 2, 4, 5, 10, 13, 20, 26, 52, 65, 130 iyo 260.

Sifooyin xisaabeed

260 waxay tahay laba-jibaarka labada tiro ee kala duwan lagu qori karo: 16² + 2² = 256 + 4 = 260, iyo 14² + 8² = 196 + 64 = 260. Awoodda noocan oo ah in tiro laba jeer loo qori karo sida wadar laba jibbaar ku xiran tahay qeybiyeyaasheeda bilic ah — halkan 5 iyo 13, oo labaduba ka haray 1 marka 4 lagu qeybiyo.

260 waxay kaloo tahay 20 × 13 iyo 4 × 65. Xiriirka 65 leh ayaa muhiim u ah goobaha isku-dhafka tirooyinka, maadaama 65 ay tahay wadarta safka ee laba-jibbaarka sixirka (magic square) ee darajada 5.

Laba-jibbaarka sixirka ee darajada 8

Qaacidada wadarta joogtada ah ee laba-jibbaarka sixirka darajada n waa n(n² + 1)/2. Marka n = 8, natiijada waa 8 × 65 / 2 = 260. Sidaas darteed, laba-jibbaar sixir ah oo 8 × 8 ah oo ay ku jiraan tirooyinka 1 ilaa 64, saf kasta, tiir kasta iyo laba dhinacyada dheer waxay wadar ahaan bixiyaan 260. Tan waxay xiriir la leedahay sidoo kale safarka faraska ee sabuuradda shax (knight's tour) marka natiijadu noqoto laba-jibbaar nus-sixir ah.

Isticmaal kale

Nidaamka jaantuska waqtiga ee Tzolk'in oo ay isticmaaleen bulshooyinka Maya ee Mesoamerica wuxuu ka kooban yahay 260 maalmood, oo ah isku-dhufasho 13 iyo 20. Taariikh-yaqaannada waxay xiriiriyaan tirada 260 iyo habka lagu tiriyo maalmaha magacyo iyo tirooyin isku dhafan.