3 (saddex)

3, oo Af-Soomaali lagu magacaabo saddex, waa tiro dabiici ah oo ku taal kala xigxiga tirooyinka inta u dhaxaysa 2 iyo 4. Waxay u adeegtaa laba shaqo oo kala duwan: mid tiris ah (imisa shay ayaa jira) iyo mid kala sarrayn ah (kan saddexaad ee safka).

Astaanta 3 ee maanta caalamka lagu isticmaalo waxay ka soo jeeddaa nidaamka lambarrada Hindi-Carabi. Nidaamyo kale waxaa lagu qoraa si kale, tusaale ahaan Rooman waxay tahay III, halka luqado badan ay leeyihiin astaan u gaar ah.

Sifooyinka xisaabta

3 waa tiro bilicsan (prime) — waa in kaliya 1 iyo naftiisa lagu qaybin karo. Waa tirada bilicsanta ah ee labaad ka dib 2, waana tirada bilicsan ee ugu horreysa ee tiro danbe (odd) ah. Waxay sidoo kale tahay tiro saddexagal ah (triangular number), maadaama 1+2 = 3.

Tijaabo caan ah oo lagu ogaado in tiro lagu qaybin karo 3: haddii isku-darka lambarrada tirada la qoray lagu qaybin karo 3, tirada oo dhanna waa la qaybin karaa. Tusaale: 123 → 1+2+3 = 6, 6 waa la qaybin karaa 3, sidaas darteed 123 sidoo kale.

Joomatari

Saddex bar oo aan hal xariiq ku wada jirin ayaa qeexaya hal diyaarad (plane). Saddexna waa tirada dhinac ee ugu yar ee shaklo xiran oo qatiib ah lagu samayn karo — taasi waa saddexagalka. Sababtaas awgeed, saddexagalku wuxuu ku noqday aasaaska qaab-dhismeedka joomatariga iyo naqshadaha injineernimada, maadaama qaabkiisu isbeddelin karin haddii dhererka dhinacyada la hayo.

Isticmaalka guud

Saddexdu waxay si joogto ah uga muuqataa nidaamyada dhaqanka, diinta iyo qaab-dhismeedka sheekooyinka — tusaale ahaan qaybaha bilowga, dhexda iyo dhammaadka. Sidoo kale waxay caadi ku tahay in tartamada la bixiyo saddex booskood ee hore.