30 (tiro)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
110 luqadood

30 (Af-Soomaali: soddon) waa tiro dabiici ah oo ku taal kala-dambaynta tirooyinka inta u dhaxaysa 29 iyo 31. Waxay ka mid tahay tirooyinka isku-dhufashada ee lagu qaybin karo tirooyin ka yar iyaga oo aan haraa reebin, taasoo ka dhigaysa tiro aan koowaad ahayn.
Nidaamka tirinta toban-saldhigga ah, 30 waxay ka kooban tahay saddex toban. Waxay caadi ahaan u taagan tahay tirada maalmaha bilo badan oo ka mid ah kalandarka Giriigoriyaanka, waxaana loo isticmaalaa cabbirro badan oo maalmaha, daqiiqadaha iyo dariiqooyinka kale ee nolol maalmeedka la xiriira.
Sifooyinka xisaabeed
Qaybiyayaasha 30 waa 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15 iyo 30. Waxay tahay badeecada saddexda tiro koowaad ee ugu horreeya: 2 × 3 × 5. Isu-geynta qaybiyayaasheeda sax ah (1+2+3+5+6+10+15 = 42) way ka weyn tahay 30 laftiisa, sidaas darteed waxay ka mid tahay tirooyinka la yiraahdo tirooyin badnaan (abundant).
30 sidoo kale waa isu-geynta afarta tiro koowaad ee ugu horreeya haddii la isku daro 2, 3, 5 iyo 7 (2+3+5+7 = 17) — taasi ma saxna; halkii, 30 waa isu-geynta labo-jibbaarrada saddexda tiro ee ugu horreeya: 1² + 2² + 3² + 4² = 30. Sidaas darteed waxay ka mid tahay tirooyinka labajibbaarane-piramiid ah.
Isticmaal guud
Kalandarka Giriigoriyaanka, bilaha Abriil, Juun, Sebtembar iyo Nofembar waxay leeyihiin 30 maalmood. Xisaabinta waqtiga, 30 daqiiqadood waa nus saacad. Nidaamyada waxbarasho iyo shaqo, muddooyinka 30 maalmood ee bil-guud ah waxaa badanaa loo isticmaalaa xisaabinta lacag-bixinta iyo heshiisyada.
Luqadaha kala duwan, magaca tirada waa: Carabi 30 (ثلاثون), Ingiriisi thirty, Faransiis trente, Talyaani trenta, Turki otuz. Af-Soomaaliga, soddon waxay ka mid tahay nidaamka tirinta tobanleyda ah oo u dhexeeya labaatan iyo afartan.