Af Bojpuri
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
84 luqadood
Af Bojpuri (Bhojpuri) waa luqad ka mid ah qoyska Hindu-Aryan-ka Bari, oo laga hadlo waqooyiga bari ee Hindiya iyo qaybo ka mid ah koonfurta Nepal. Waxaa si gaar ah loogu hadlaa gobollada Bihar (qaybta galbeed), Uttar Pradesh (qaybta bari) iyo Jharkhand, sidoo kale aagga Terai ee Nepal. Tirada ku hadasha waxay gaadhaysaa tobannaan malyuun.
Bojpuri waxay xidhiidh dhow la leedahay luqadaha Magahi iyo Maithili, oo la wada sheego kooxda Bihari. Muddo dheer waxaa loo tirinayay lahjad ka mid ah Hindiga rasmiga ah, laakiin cilmi-baadhayaal badan iyo dhaqdhaqaaqyo dhaqameed ayaa ku doodaya inay tahay luqad madax-bannaan oo leh naxwe iyo erey-bixin u gaar ah.
Qorista iyo far-goynta
Maanta inta badan waxaa lagu qoraa farta Devanagari, oo isla farta lagu qoro Hindiga iyo Nepaliga. Taariikh ahaan waxaa jirtay far la yidhaahdo Kaithi oo laga isticmaali jiray waqooyiga bari ee Hindiya diiwaannada maxkamadeed iyo ganacsiga. Kaithi hadda si dhif ah ayaa loo isticmaalaa.
Faafitaanka dibadda
Xilligii gumeysiga Biritishka, shaqaale heshiis ku shaqaysi ah (indentured labour) oo ka soo jeeday aagga Bojpuri ayaa loo qaaday jasiirado iyo waddammo kale. Sidaas darteed luqado ama af-af ka soo jeeda Bojpuri ayaa laga helaa Mauritius, Fiji, Trinidad iyo Tobago, Guyana iyo Suriname. Fiji Hindi, tusaale ahaan, waxay saldhig ku leedahay af-afka Bojpuri iyo Awadhi.
Dhaqan iyo warbaahin
Bojpuri waxay leedahay warshad filim oo firfircoon, muusik caan ah iyo suugaan afka ah oo taariikh dheer leh. Warbaahinta muuqaalka ah iyo kanaallada muusikada ayaa kordhiyay maqnaanshaha luqadda ee suuqa dhaqanka ee Hindiya.
Xaalad sharci
Bojpuri ma aha mid ka mid ah luqadaha ku jira liiska rasmiga ah ee Jadwalka Siddeedaad ee Dastuurka Hindiya. Dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed iyo dhaqameed ayaa dalbaday in la daro, laakiin arrintu weli ma dhammaanin. Nepal waxay Bojpuri ku tirisaa luqadaha qaranka ee dalka.