Af-Cafari
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
84 luqadood
Af-Cafari (waxaa sidoo kale loo yaqaan Af Canfar; Ingiriisi: Afar language) waa luqad ka tirsan qoyska Afroasiatic, laanta Kuushitiga (Cushitic). Waxaa ku hadla dadka Cafarta ah ee ku nool Jabuuti, koonfurta iyo bariga Eritrea, iyo gobolka Cafar ee bariga Itoobiya.
Luqadda waxay si dhow ugu xiran tahay Af-Sacho iyo guud ahaan waxay ka mid tahay kooxda Kuushitiga Bari, taasoo ay ku jiraan Af-Soomaaliga iyo Af-Oromada. Isku ekaanshaha naxwaha iyo qaar ka mid ah ereyada aasaasiga ah ayaa muujiya xidhiidhkaas, in kastoo aan si toos ah loo is-fahmi karin.
Meelaha lagaga hadlo iyo heerka rasmiga
Jabuuti, Af-Cafari waa mid ka mid ah labada luqadood ee waaweyn ee dhaqameed (Af-Cafari iyo Af-Soomaaliga), halka Carabiga iyo Faransiisku yihiin luqadaha rasmiga ah. Itoobiya, waxaa loo isticmaalaa maamulka iyo waxbarashada hoose ee gobolka Cafar. Eritrea, waa mid ka mid ah luqadaha qaranka ee la aqoonsan yahay.
Astaamaha luqadeed
Af-Cafari wuxuu leeyahay nidaam magac oo lab iyo dhedig kala saara, iyo isbeddel ku yimaadda dhammaadka magacyada iyo falalka si loo muujiyo xaaladaha naxwaha. Falalka qaarkood waxay isbeddelaan iyada oo la beddelayo bilowga (prefix conjugation), taasoo ah astaan caadi ah oo luqadaha Kuushitiga qadiimiga ah leeyihiin; qaar kalena dhammaadka ayaa lagu beddelaa. Sida luqadaha kale ee gobolka, codka (tone) iyo naxwaha isku dhafan ayaa doorka macnaha ku leh.
Qorista
Maanta badanaa waxaa lagu qoraa xarfaha Laatiinka oo la habeeyay si ay ugu habboonaadaan codadka Af-Cafariga. Nidaamka la yaqaan 'Qafar Feera' ayaa laga sameeyay 1970-meeyadii, isaga oo isticmaala xarfo waaweyn iyo kuwo yaryar si loo kala saaro codadka qaar. Waxaa sidoo kale jira isku dayo lagu qoray xarfaha Carabiga iyo kuwa Geez.