Af-Cebuano
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
98 luqadood
Af-Cebuano (Cebuano, sidoo kale loo yaqaan Bisaya ama Binisaya) waa luqad ka tirsan qoyska Awstroneesiyaan (Austronesian), oo laga hadlo bartamaha iyo qaybo ka mid ah koonfurta Filibiin. Waxaa ugu badan gobollada Visayas ee bari iyo dhexe, gaar ahaan jasiiradda Cebu, Bohol, Negros bariga, iyo qaybo Leyte ah, iyo weliba inta badan jasiiradda Mindanao.
Cebuano waa mid ka mid ah luqadaha ugu badan ee hooyo ahaan looga hadlo Filibiin, iyadoo Tagalog la barbar socoto. Waxay leedahay malaayiin ku hadal ah, laakiin luqadda rasmiga ah ee dawladda iyo waxbarashadu waa Filipino (oo ku salaysan Tagalog) iyo Ingiriisi; taasina waxay saameyn ku leedahay meesha Cebuano laga isticmaalo.
Kala-soocidda iyo luqadaha la xiriira
Cebuano waxay ka tirsan tahay laanta Visayan ee luqadaha Filibiin ee qoyska Awstroneesiyaan. Waxay xidhiidh dhow la leedahay Hiligaynon, Waray, iyo Surigaonon. Cebuano waxay leedahay lahjado kala duwan; kuwa Cebu magaalada, Bohol (oo badanaa loo yaqaan Boholano), Mindanao iyo Negros ayaa ku kala duwan dhawaaqa iyo qaar ka mid ah ereyada.
Dhismaha luqadeed
Cebuano waxay leedahay nidaam shaqal oo yar — asal ahaan saddex shaqal oo muhiim ah (a, i, u) oo hadda inta badan loo qoro shan (a, e, i, o, u) sababtoo ah saameynta Isbaanishka. Falalka waxay isticmaalaan nidaam 'focus' ah oo lagu calaamadeeyo doorka ka-qaybgalayaasha (fala-samee, la-sameeyay, qalab, meel). Magacyada waxaa horgale u ah calaamado sida 'ang', 'sa', iyo 'ug' oo muujiya xaalada erayga jumlada dhexdeeda. Sida luqadaha kale ee Filibiin, xididada ereyada waxaa lagu beddelaa horgalayaal, dhex-galayaal iyo dabagalayaal.
Ereybixin amaahsan
Cebuano waxay amaahatay tiro badan oo eray ah Isbaanishka, natiijada gumeysiga Isbaanishka ee qarniyada badnaa, gaar ahaan ereyada tirooyinka, waqtiga, diinta iyo qalabka. Waxaa sidoo kale jira eray Ingiriisi ah oo cusub, gaar ahaan tignoolajiyada iyo maamulka. Mar hore waxaa jiray amaah Sanskrit iyo Carabi ah oo dhex maray luqadaha Malay.
Qoraalka iyo isticmaalka
Maanta Cebuano waxaa lagu qoraa xarfaha Laatiinka. Waxaa jira suugaan qoran, saxaafad hoosaadeed, iyo warbaahin idaacadeed oo Cebuano ah, sidoo kale heeso iyo filimo. Barnaamijyada waxbarasho ee luqadda hooyo ee dugsiyada hoose ayaa siiyay Cebuano meel rasmi ah, in kastoo baaxaddaas ay isbeddesho siyaasadaha waxbarasho awgood.