Af Hollandees
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Af Hollandees (Nederlands) waa luqad ka tirsan qoyska luqadaha Hindo-Yurubiyaanka, laanta Jarmalka Galbeed. Waa luqadda rasmiga ah ee dalka Nederland (Holland), waana mid ka mid ah luqadaha rasmiga ah ee Beljam, halkaas oo gobolka Flanders lagaga hadlo. Sidoo kale waa luqadda rasmiga ah ee Suriname iyo jasiirado ka tirsan Kariibiyaanka sida Aruba, Curaçao iyo Sint Maarten.
Af Hollandees si dhow ayuu ugu xiran yahay Af Jarmalka (Deutsch) iyo Af Ingiriisiga. Nidaamka ereybixinta iyo qaab-dhismeedka jumladu waxay meel dhexe ka taagan yihiin labada luqadood: naxwahiisu wuu ka fudud yahay kan Jarmalka (ma laha nidaam buuxa oo kiisaska magacyada ah), laakiin qaar ka mid ah xeerarka kala-hor-marinta falka wuu la mid yahay.
Meelaha lagaga hadlo
Inta badan ku-hadlayaasha hooyo waxay ku nool yihiin Nederland iyo waqooyiga Beljam. Tirada guud ee ku-hadlayaasha hooyo waxaa lagu qiyaasaa in ay ka badan tahay 20 milyan oo qof. Dadka luqadda labaad ahaan u isticmaala waxay ku jiraan Suriname iyo jasiiradaha Kariibiyaanka ee Boqortooyada Nederland.
Lahjadaha iyo Afrikaans
Af Hollandees wuxuu leeyahay lahjado kala duwan. Lahjadaha Beljam badanaa waxaa loo yaqaannaa Flaamish (Vlaams), inkastoo qoraalka rasmiga ah mid la mid ah lagu wadaago. Afrikaans, oo laga hadlo Koonfur Afrika iyo Namibia, wuxuu ka soo baxay lahjadaha Hollandees ee ay qaad-degayaashu keeneen qarniyadii 17aad iyo 18aad, hadduu se hadda luqad madax-bannaan yahay. Ku-hadlayaasha labada dhinac qayb ahaan way is-fahmi karaan.
Qorista iyo dhawaaqa
Af Hollandees waxaa lagu qoraa xarfaha Laatiinka. Wuxuu isticmaalaa isku-dhafan xarfeed sida 'ij', 'oe' iyo 'ui'. Dhawaaqa 'g' iyo 'ch' waa mid xanjo ah oo caan ku ah luqadda, waana mid ay dadka baranaya ay adkeysi u baahan yihiin. Xeer-qoraalka waxaa maamula hay'ad wadaag ah oo ay leeyihiin Nederland iyo Beljam, taasoo si joogto ah u daabacda liiska ereyada rasmiga ah.
Saameynta caalamiga ah
Ganacsigii badda ee qarniyadii 16aad ilaa 18aad awgeed, ereyo Hollandees ah ayaa gaaray luqado badan, gaar ahaan kuwa la xiriira maraakiibta iyo badda. Af Ingiriisiga, Af Indoneesiga, iyo Af Jabaaniisku waxay amaahdeen ereyo Hollandees ah. Sidoo kale, luqado isku-dhafan (creole) oo ku salaysan Hollandees ayaa ka soo baxay meelo ay ka mid tahay Kariibiyaanka.