Af Jarmal

Af Jarmal waa luqad ka tirsan qoyska luqadaha Hindo-Yurubiyaanka, gaar ahaan laanta luqadaha Jarmalka Galbeed (West Germanic). Waa luqadda rasmiga ah ee Jarmalka iyo Awstariya, waana mid ka mid ah luqadaha rasmiga ah ee Iswiiserlaand, Liechtenstein, Luksemburg iyo Beljam. Sidoo kale waa mid ka mid ah luqadaha rasmiga ah ee Midowga Yurub, waxaana ah luqadda hooyo ee dadka ugu badan gudaha Midowgaas.

Af Jarmal wuxuu si dhow ula xiriiraa Af Danish (Nederlaandiska) iyo Af Ingiriisi, sida ay muujiyaan ereyo aasaasi ah iyo qaab-dhismeedka naxwaha. Waxaa loo qoraa xarfaha Laatiinka, oo lagu daray xarfaha shaqalka leh dhibco (ä, ö, ü) iyo calaamadda ß (Eszett), taas oo matalaysa 's' xoog leh.

Lahjado iyo qaabka heerka

Af Jarmal wuxuu leeyahay lahjado kala duwan oo qaar aan si fudud isu fahmi karin. Guud ahaan waxaa loo kala saaraa Jarmalka Sare (Hochdeutsch) iyo Jarmalka Hooseeya (Niederdeutsch), kala qaybsanaanta waxay ku salaysan tahay isbeddel dhawaaq ah oo taariikhi ah. Luqadda heerka ah, oo loo yaqaan Standarddeutsch, waxay ku salaysan tahay Jarmalka Sare, waxaana loo isticmaalaa waxbarasho, warbaahin iyo maamul. Iswiiserlaand waxaa jira kala-saarid u dhexaysa Jarmalka heerka qoran iyo lahjadaha Iswiiska (Schweizerdeutsch) ee hadalka maalinlaha ah.

Naxwaha

Af Jarmal wuxuu ilaaliyaa nidaam kiisas ah oo afar kiis leh: nominative, accusative, dative iyo genitive. Magacyada waxay leeyihiin saddex jinsi (lab, dhedig, iyo dhexdhexaad), jinsigana waxaa lagu tilmaamaa maqaalka (der, die, das). Magacyada oo dhan waxaa lagu qoraa xaraf weyn bilowga, taas oo ka dhigaysa mid gaar ah dhexdha luqadaha Yurub. Falka wuxuu inta badan booska labaad ku yimaadaa jumladaha caadiga ah, laakiin qaybta falka ee kale waxay dhammaadka jumladda gashaa; jumladaha hoosaadka falka wuxuu gebi ahaanba dhammaadka aadaa.

Taariikhda

Marxaladaha taariikhiga ah waxaa lagu qeexaa Jarmalkii Sare Hore (Althochdeutsch), Jarmalkii Sare Dhexe (Mittelhochdeutsch), iyo Jarmalka Sare Casriga ah. Turjumaadda Kitaabka Quduuska ah oo Martin Luther sameeyay qarnigii 16-aad waxaa loo arkaa arrin muhiim ah oo kobcisay isku-dhafka qorista. Buug-yaraha Duden, oo markii hore la daabacay dabayaaqadii qarnigii 19-aad, wuxuu noqday tixraac caan ah ee higgaadda.

Isticmaalka sayniska iyo caalamka

Qarniyadii 19-aad iyo horraantii 20-aad, Af Jarmal wuxuu ahaa luqad muhiim ah ee cilmi-baarista falsafada, kiimikada, fiisikiska iyo daawada, waxaana wali laga dhigaa iskuulo badan oo dunida ah sida luqad labaad ama saddexaad. Institute-yada sida Goethe-Institut waxay barnaamijyo baridda luqadda ku fidiyaan dalal kala duwan.