Af-Maay
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
14 luqadood
Af-Maay (waxaa sidoo kale loo yaqaan Maay ama Af-Maay Maay) waa hab-hadal (lahjad ama luqad ku xiran, sida ay ku kala aragti duwan yihiin cilmi-baarayaashu) oo ka tirsan qoyska luqadaha Kushitiga, gaar ahaan laanta Soomaaliga. Waxaa badanaa laga hadlaa gobollada koonfureed ee Soomaaliya, oo ay ku jiraan deegaannada Baay, Bakool, Shabeellada Hoose, Jubbooyinka iyo qaybo ka mid ah Gedo, waxaana sidoo kale lagu hadlaa qaar ka mid ah deegaannada xuduudka la wadaaga Kenya iyo Itoobiya.
Af-Maay wuxuu ka duwan yahay Af-Maxaa Tiri — kaas oo saldhig u ah Af-Soomaaliga rasmiga ah ee waxbarashada iyo maamulka — dhinacyada dhawaaqa, qaab-dhismeedka falka, iyo qaamuuska. Kala-duwanaanshahaas awgeed, dadka ku hadla labada hab-hadal ma wada fahmaan si buuxda marka aan la barin ama la isku dhex noolaan.
Ku hadlayaasha iyo goobta
Ku hadlayaasha Af-Maay waxay inta badan ka soo jeedaan bulshooyinka Digil iyo Mirifle (oo sidoo kale loo yaqaan Raxanweyn), oo ku nool dhulka beeraha leh ee u dhexeeya webiyaasha Shabeelle iyo Jubba. Magaalada Baydhabo waxay caado ahaan u aragti tahay xarunta dhaqanka Af-Maay. Sababo la xiriira barakac iyo guuritaan, ku hadlayaal Af-Maay ah waxay sidoo kale ku nool yihiin Muqdisho, xerooyinka gobolka, iyo bulshooyinka qurbaha.
Astaamaha luqadeed
Af-Maay wuxuu leeyahay nidaam dhawaaq oo ka duwan Af-Maxaa Tiri: dhawaaqyada qaar ee xuubka hunguriga (sida qaf iyo cayn) ayaa mararka qaar isbeddela ama iska baaba'a. Qaab-dhismeedka falka iyo lammaanayaasha magacyada waa mid gooni ah, halka qaamuusku ku jiro ereyo aan Af-Maxaa Tiri laga helin. Sida Af-Soomaaliga guud, jumladu waxay caadi ahaan raacdaa nidaamka fal-dambe (kelmadda falku waxay ku dhow tahay dhammaadka jumladda).
Qorista iyo isticmaalka rasmiga ah
Far Laatiin ayaa loo isticmaalaa marka Af-Maay la qoro, iyadoo lagu salaynayo far-qoraalka Af-Soomaaliga. Hase yeeshee, ma jiro hal hab-qoraal oo si buuxda loo dhammeystiray oo dhammaan ku hadlayaashu isku raaceen. Isticmaalka rasmiga ah wuxuu inta badan ku koobnaa idaacado, waxbarasho hoose, adeegyo bulsheed iyo hawlaha maamulka gobollada koonfureed.