Af-Madura (Ingiriisi: Madurese) waa luqad ka mid ah qoyska Awstroneesiyaan (Austronesian), oo ay ku hadlaan dadka Madura. Waxaa badanaa lagaga hadlaa jasiiradda Madura, jasiiradaha ku xeeran, iyo qaybo ka mid ah bariga jasiiradda Jaawa ee dalka Indoneesiya.

Waa mid ka mid ah luqadaha maxalliga ah ee ugu hadalyaha badan Indoneesiya, iyadoo tirada hadalyahannada lagu sheego malaayiin qof. Si kastaba, xaaladda maalinlaha ah waxay la wadaagtaa Af-Indoneesiyaanka (Bahasa Indonesia), oo ah luqadda rasmiga ah ee dowladda, waxbarashada iyo warbaahinta.

Hubanti la'aanTirooyinka hadalyahannada waxay ku kala duwan yihiin ilaha iyo tirakoobyada; halkan lama bixin tiro sax ah.

Kala-sooc iyo xiriirka luqadaha kale

Af-Madura waxaa lagu tiriyaa laanta galbeedka ee Malayo-Polynesian. Waxay xiriir dhow la leedahay luqadaha kale ee gobolka sida Af-Jaawa iyo Af-Sunda, laakiin waa luqad madax-bannaan oo aan la fahmi karin si toos ah. Ereybogga waxaa saameeyay Af-Jaawa, Malaay/Indoneesiyaan, iyo — dhinaca diinta — ereyo Carabi ah oo la soo galay Islaamka.

Astaamaha luqadeed

Sida luqado badan oo gobolka ah, Af-Madura waxay leedahay nidaam heerar sharaf (speech levels) — qaabab kala duwan oo hadalka ah oo lagu muujiyo xushmadda iyo xiriirka bulsheed ee hadlaha iyo dhegeystaha. Nidaamka dhawaaqa waxaa lagu sheegaa kala-saarid u dhexeysa shibbanayaal 'aspirated' ah iyo kuwo aan ahayn, taasoo saameyn ku leh nooca shaqallada raacaya.

Qoraal iyo isticmaal

Taariikh ahaan waxaa loo qori jiray far Jaawa ah (Carakan) iyo far Carabi ah oo la habeeyay (Pegon); maanta far Laatiin ah ayaa ah tan ugu badan ee la isticmaalo. Luqadda waxaa laga isticmaalaa guriga, suuqyada iyo dhaqanka maxalliga ah, waxaana jira dadaallo waxbarasho oo gobolka ah oo lagu daro manhajka dugsiyada sida maadada luqadda hooyo.

XusuusinMagaca 'Madurese' waxaa loo isticmaalaa labadaba luqadda iyo dadka; Af-Soomaaliga waxaa lagu kala saari karaa 'Af-Madura' (luqadda) iyo 'dadka Madura'.

Qeybaha:285 eray · 0 ilo