Af Moore

Af Moore (oo sidoo kale loo qoro Mooré ama Mossi) waa luqad lagaga hadlo Galbeedka Afrika, gaar ahaan dalka Burkina Faso. Waa afka hooyo ee dadka Mossi, oo ah kooxda ugu tirada badan dalkaas. Waxa kale oo lagu hadlaa qaybo ka mid ah dalalka deriska ah, oo ay ku jiraan Ghana, Côte d'Ivoire iyo Togo, iyada oo ay ugu wacan tahay socdaal iyo ganacsi soo jireen ah.

Af Moore waxa loo kala saaray inuu ka tirsan yahay kooxda luqadaha Gur (oo sidoo kale loo yaqaan Voltaic), taas oo qayb ka ah qoyska ballaadhan ee Niger-Congo. Waa mid ka mid ah afafka qaranka ee Burkina Faso, halka Faransiisku uu yahay afka rasmiga ah ee maamulka iyo waxbarashada sare.

Meesha ay ka hadlaan iyo tirada

Xarunta ugu weyn ee lagaga hadlo waa bartamaha Burkina Faso, oo ay ku jirto caasimadda Ouagadougou iyo gobollada ku wareegsan. Af Moore waxa uu u shaqeeyaa sida af isgaadhsiineed oo dhexdhexaad ah (lingua franca) suuqyada iyo magaalooyinka badan, xitaa dad aan Mossi ahayn ayaa isticmaala. Tirada ku hadasha waxay marar badan lagu qiyaasaa malaayiin, laakiin tirooyinka saxda ah way kala duwan yihiin ilo ilaa ilo.

Astaamaha luqadeed

Af Moore waa luqad codad-heerar leh (tonal), macnaha waxa weeye in kor-u-kaca ama hoos-u-dhaca codku uu beddeli karo micnaha erayga iyo hab-dhismeedka falka. Sida luqadaha kale ee Gur, ereyada waxaa lagu kala saaraa kooxo magac (noun classes), oo lagu calaamadiyo lammaane ku dhaji ah (suffix) oo tilmaamaya mid iyo tiro badan. Habka jumladda caadiga ah waa Fal-hore: fale, fal, shay (SVO).

Qoraal iyo isticmaal

Af Moore waxaa lagu qoraa xarfaha Laatiinka, iyada oo la raacayo qaab-qorista afafka qaranka ee Burkina Faso, kaas oo ku daraya xarfo dheeraad ah iyo calaamado cod-tilmaan ah. Waxaa jira barnaamijyo akhris-baro oo dadka waaweyn ah, buugaag diimeed oo la turjumay, iyo idaacado ku baahiya afka. Isticmaalka warbaahinta iyo suuqa ayaa sii xoojiyay booskiisa sida afka isgaadhsiinta ee guud ee dalka.