Af-Tigre

Af-Tigre waa luqad ka mid ah qoyska luqadaha Semitikga (kooxda luqadaha ay ku jiraan Carabiga, Cibraaniga, Amxaariga iyo Tigrinyaga). Waxaa badanaa lagaga hadlaa gobollada waqooyi iyo xeebaha Eriteriya, iyo qaybo ka mid ah dhulka xuduudka la wadaaga Suudaan. Dadka ku hadla waxaa loo yaqaan Tigre, waxaana ka mid ah beelo badan oo kala duwan, gaar ahaan kuwa xoolo-dhaqatada ah iyo kuwa xeebta deggan.

Af-Tigre waxay aad ugu dhow tahay Af-Geez, luqadda hore ee diinta iyo qoraalka ee Geeska Afrika, waxaana la barbar dhigaa Tigrinya oo ah luqad kale oo Semitik ah oo Eriteriya iyo waqooyiga Itoobiya laga hadlo. In kasta oo Tigre iyo Tigrinya magacyadoodu isku eg yihiin, luqado kala duwan ayay yihiin, ku hadalayaashuna si buuxda isma fahmaan.

Meesha ay ka mid tahay qoyska luqadaha

Af-Tigre waxaa lagu tiriyaa kooxda luqadaha Semitikga Woqooyiga (North Ethio-Semitic), oo ay la wadaagto Geez. Kooxda kale ee koonfureed waxaa ka mid ah Amxaariga, Argobba iyo Guraage. Astaamaha naxwaha ee Tigre waxaa ka mid ah nidaam falal oo ku dhisan xididdo shibbane ah oo shaqal isbeddelaya, iyo nidaam ka kooban laba jinsi (lab iyo dheddig) oo lagu kala saaro magacyada iyo falalka.

Qoraalka

Af-Tigre marka la qoro waxaa inta badan la isticmaalaa xarfaha Geez (fidalka/abugida), oo ah nidaam mid kasta oo xaraf ah ay ka dhigan tahay shibbane iyo shaqal isku dhafan. Waxaa jira sidoo kale isku dayo lagu qoray far Carabi ah iyo mid Laatiin ah, laakiin farta Geez ayaa ah tan ugu caansan qoraallada daabacan.

Isticmaalka bulshada

Eriteriya, Af-Tigre wuxuu ka mid yahay luqadaha waaweyn ee dalka lagu aqoonsan yahay, waxaana loo adeegsadaa idaacadaha, waxbarashada hoose iyo daabacaadda. Inta badan ku hadlayaasha waa Muslimiin, taasoo saameyn ku yeelatay ereyo badan oo Carabi ah oo luqadda soo galay. Dadka badankood waa laba-luqadle: waxay isticmaalaan Tigre iyo Carabi ama Tigrinya iyadoo ku xiran gobolka iyo shaqada.