Af-Tigrinya
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
95 luqadood
Af-Tigrinya waa luqad ka mid ah qoyska Semitic-ka (laan ka mid ah qoyska Afroasiatic-ka oo ay ku jiraan Carabiga, Cibraaniga iyo Amxaariga). Waxaa badanaa lagaga hadlaa Eritrea iyo gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya. Malaayiin qof ayaa u isticmaala luqad hooyo, waxaana kale oo ay ku faafsan tahay bulshooyinka qurbaha ee Yurub, Waqooyiga Ameerika iyo Bariga Dhexe.
Luqadda waxaa lagu qoraa farta Ge'ez (oo sidoo kale loo yaqaan fidäl), oo ah far xarfaheedu tilmaamayaan shibbane iyo shaqal isku dhafan (abugida). Xarafba wuxuu leeyahay qaabab kala duwan oo ku xiran shaqalka ka daba socda.
Meesha ay ka buuxiso qoyska luqadaha
Af-Tigrinya waxay ka soo jeeddaa isla laanta Semitic-ka Woqooyi-Bari Afrika ee ka soo baxday Ge'ez, oo ah luqad hadda si weyn loogu isticmaalo cibaadada kaniisadaha Ortodokska Tewahdo. Waxay aad ugu dhow dahay Af-Tigre, halka Amxaariga ay xiriir ka jiro laakiin uu ka fogyahay. Ereybixinta iyo qaab-dhismeedka jumladu waxay muujinaan saameyn Ge'ez ah, oo ay weheliso ereyo laga soo amaahday Carabiga iyo Talyaaniga.
Xaalada rasmiga ah
Eritrea kuma xusna dastuurkeeda hal luqad rasmi ah oo keliya, laakiin Af-Tigrinya, Carabiga iyo Ingiriisiga ayaa dhaqan ahaan loo isticmaalaa maamulka iyo warbaahinta. Itoobiya, Af-Tigrinya waa luqadda shaqada ee maamulka gobolka Tigray, waxaana lagu bixiyaa waxbarashada hoose.
Qaab-dhismeedka
Sida luqadaha Semitic-ka kale, ereybixintu waxay ku salaysan tahay xidid shibbane (badanaa saddex shibbane) oo qaabab kala duwan lagu abuuro isbeddel shaqal iyo lifaaqyo. Falku wuxuu muujiyaa qofka, tirada iyo jinsiga. Nidaamka jumladda caadiga ah waa fal-dambeeye: mowduuc – shay – fal.