Agoosto

Agoosto (af-Ingiriisi: August) waa bisha siddeedaad ee kalandarka Giriigooriyaanka, kaas oo ah nidaamka taariikhda ee caalamka ugu badan loo isticmaalo. Waxay leedahay 31 maalmood. Waxay ku dhex taal Luulyo iyo Sebtember.

Magaca Soomaaliga ah ee 'Agoosto' wuxuu ka soo jeedaa afafka Yurub, gaar ahaan Talyaaniga (Agosto). Waxaa sidoo kale la isticmaalaa qaabka 'August'. Meelo badan oo Soomaalida ah waxaa loo isticmaalaa habka tirinta bilaha: bisha siddeedaad.

Asalka magaca

Magaca wuxuu ka yimid Augustus, boqorkii ugu horreeyay ee Imbaraadooriyadda Roomaanka. Kahor waxaa bishan loo yiqiin Sextilis, oo macneheedu yahay 'bisha lixaad', maadaama kalandarkii hore ee Roomaanka uu ka bilaaban jiray Maarso. Markii kalandarka la habeeyay, magaca la beddelay si sharaf loogu sameeyo Augustus.

Xilliyada cimilada

Waqooyiga adduunka, Agoosto waa qayb ka mid ah xagaaga, waana mid ka mid ah bilaha ugu kulul sanadka. Koonfurta adduunka, xilligu waa jiilaal. Soomaaliya oo u dhow dhulbaraha, Agoosto wuxuu ku dhex jiraa xilliga Xagaa: waa xilli dabaylo xoog leh oo koonfur-galbeed ka yimaada (monsoon-ka xagaaga), ceeryaamo iyo qabow xeebaha koonfureed, halka gobollada waqooyi ay ka jiri karaan kulayl sare.

Nidaamka maalmaha iyo astaamaha

Agoosto had iyo jeer wuxuu leeyahay 31 maalmood, sanadba sanadka ka dambeeya, oo aan saameyn ku yeelan sanadka boodashada (leap year). Maalinta ugu horreysa ee Agoosto waxay had iyo jeed ku beegan tahay isla maalinta toddobaadka ee Sebtember bilaabmayo — oo kala fogaanshahoodu yahay 31 maalmood.

Isticmaalka kalandarrada kale

Kalandarka Islaamka ee bilaha dayaxa ah kuma xiran yahay Agoosto, maadaama sanadka Hijriga uu ka gaaban yahay kan qorraxda qiyaastii 10 ilaa 11 maalmood. Sidaas darteed bilaha Islaamka sida Ramadaan waxay sanad kasta gadaal uga soo wareegaan bilaha kalandarka Giriigooriyaanka, mararka qaarna waxay ku beegmaan Agoosto.