Akhaya
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Akhaya (Giriig: Achaia) waa gobol ku yaal waqooyiga jasiiradda Peloponnese ee koonfurta Giriiga. Wuxuu ku xigaa xeebta koonfureed ee Gacanka Korintos. Magaalada ugu weyn ee gobolka waa Patras, oo ah mid ka mid ah dekedaha ugu mashquulka badan Giriiga marka la eego xiriirka ay la leedahay Talyaaniga.
Magaca Akhaya waxaa loo isticmaalay laba macne oo kala duwan: mid juqraafi ah oo tilmaamaya gobolka maanta jira, iyo mid taariikhi ah oo tilmaamaya kooxo dad ah iyo hay'ado siyaasadeed oo kala duwan xilliyo hore. Kala saarid la'aanta labadan macne waxay marar badan keentaa qalad marka la akhrinayo qoraallada hore.
Juqraafi
Gobolku wuxuu ka kooban yahay xeeb dhaadheer oo waaweyn oo koonfur ka xigaan buuro. Buuraha Panachaiko iyo silsilada buuraha bartamaha Peloponnese ayaa kala qaybiya xeebta iyo dhulka gudaha. Webiyo gaagaaban ayaa buuraha ka soo dega oo Gacanka Korintos ku shuba. Beeraha xeebta waxaa lagu beeraa canab, saytuun iyo miro.
Isbahaysiga Akhayaan
Xilligii Hellenistic-ga, magaalooyinka gobolka waxay dhiseen isbahaysi siyaasadeed iyo mid milatari oo loo yaqaan Isbahaysiga Akhayaan (Achaean League). Isbahaysigu wuxuu isku keenay magaalo-dawlado kala duwan, wuxuuna lahaa shir wadaag ah iyo hoggaamiye la doorto. Wuxuu noqday mid ka mid ah awoodaha ugu waaweyn Peloponnese intii ka horreysay in Roomaanku gacanta ku dhigo aagga.
Ka dib markii Roomaanku gobolka la wareegay, magaca Achaia waxaa loo adeegsaday gobol maamul oo Roomaan ah oo ka ballaadhan aagga asalka ah, taasoo dabooshay inta badan koonfurta Giriiga. Sidaas darteed qoraallada Roomaanka "Achaia" badanaa macnaheedu waa Giriiga koonfureed guud ahaan, ee ma aha oo kaliya gobolka yar.
Xaaladda maanta
Maanta Akhaya waa unug maamul oo hoos yimaada gobolka Giriiga Galbeed. Dhaqaalaha wuxuu ku tiirsan yahay beeraha, dekedda Patras, jaamacadda iyo ganacsiga xeebaha. Buundada isku xirta Peloponnese iyo dhulka weyn ee Giriiga oo u dhow Patras ayaa xiriirka gaadiidka aad u kordhisay.