Amadaha Avogadro

Amadaha Avogadro (af-Ingiriisi: Avogadro constant) waa joogto muujisa inta qaybood — atam, molecule ama walxo kale — ee ku jira hal mool oo maaddo ah. Waxaa lagu calaamadiyaa summadda N_A. Qiimihiisu waa 6.02214076 × 10^23 qayb kasta oo mool ah.

Joogtadan waxay isku xidhaa heerka atamka iyo heerka la cabbiri karo ee shaybaadhka. Tusaale ahaan, marka la miisaamo culays gram ah, Amadaha Avogadro ayaa lagu beddelaa tirada molecules-ka ka qaybqaadanaya falcelinta kimikaad.

Qeexidda iyo Nidaamka SI

Tan iyo dib-u-habaynta cabbirrada SI ee sannadkii 2019, mool waxaa lagu qeexaa si toos ah: hal mool waa 6.02214076 × 10^23 qayb. Sidaas darteed Amadaha Avogadro hadda waa tiro si sax ah loo go'aamiyay, ee ma aha mid la qiyaaso oo qalad-suurtagal leh. Ka hor 2019, mool wuxuu ku xidhnaa culayska 12 gram ee karboon-12, Amadaha Avogadro-na waxaa lagu ogaan jiray tijaabo.

Magaca iyo taariikhda

Magaca wuxuu ka yimid saynisyahankii Talyaaniga ahaa Amedeo Avogadro, oo qarnigii 19-aad soo jeediyay in mugga isku mid ah ee gaasas kala duwan, marka heerkulka iyo cadaadisku isku mid yihiin, ay leeyihiin tiro molecules ah oo isku mid ah. Avogadro laftiisu ma xisaabin joogtada; tirada waxaa mar dambe la qiyaasay saynisyahanno kale, waxaana loo bixiyay magaciisa.

Isticmaalka iyo xidhiidhka joogtooyinka kale

Amadaha Avogadro wuxuu ku shaqeeyaa xisaabinta miisaanka molar, tirada shixnadaha korantada ee elektrolysis, iyo isbeddellada u dhexeeya cabbirrada makrooskoobik iyo kuwa mikrooskoobik. Waxaa lagu xidhaa joogtooyin kale: joogtada gaaska R waxay la mid tahay N_A oo lagu dhufto joogtada Boltzmann k, halka joogtada Faraday F ay tahay N_A oo lagu dhufto shixnadda aasaasiga ah e.