Ambeer (af-Ingiriisi: ampere, calaamad: A) waa halbeegga lagu cabbiro qulqulka korontada (current), waana mid ka mid ah halbeegyada aasaasiga ah ee nidaamka caalamiga ah ee halbeegyada (SI). Qulqulka korontadu wuxuu tilmaamaa inta koronto-xamuul ah (charge) ee mara meel gaar ah oo silig ah muddo ilbiriqsi ah.

Hal ambeer wuxuu la mid yahay hal kuulub (coulomb) oo koronto-xamuul ah oo hal ilbiriqsi mara. Magaca waxaa laga soo qaatay saynisyahankii Faransiiska ahaa André-Marie Ampère, oo kaalin ka qaatay barashada xiriirka ka dhexeeya korontada iyo birlabta (magnetism).

Qeexidda casriga ah

Hore, ambeerka waxaa lagu qeexi jiray xoogga birlabeed ee ka dhex dhasha laba silig oo isbarbar socda oo koronto qaada. Dib-u-habaynta halbeegyada SI kadib, ambeerka waxaa lagu qeexaa iyada oo la adeegsanayo qiimaha go'an ee koronto-xamuulka aasaasiga ah (elementary charge, e), oo lagu cabbiro kuulub. Sidaas darteed qeexiddu waxay ku salaysan tahay tiro dabiici ah oo aan is-beddelin, ee ma aha qalab la taaban karo.

Xiriirka halbeegyada kale

Ambeerka wuxuu si toos ah ugu xiran yahay foolt (volt) iyo oom (ohm) sida sharcigii Ohm uu tilmaamayo: qulqulka (A) wuxuu la mid yahay xoojiyaha (V) oo loo qaybiyo iska-caabbinta (Ω). Sidoo kale, awoodda korontada oo waat (W) lagu cabbiro waxay ka dhalataa isku-dhufashada folt iyo ambeer.

Isticmaalka maalinlaha ah

Ambeerka waxaa lagu tilmaamaa awoodda qalabka korontada, fiyuusyada, iyo siligyada guryaha. Qaybo ka yar ayaa sidoo kale la isticmaalaa, sida milli-ambeer (mA, hal kun meelood meel) iyo mikro-ambeer (µA). Qalabka lagu cabbiro waxaa la yiraahdaa ammiitir (ammeter), waxaana lagu xiraa siligga si uu qulqulku uga dhex maro.

Hubanti la'aanQiimaha tirooyinka saxda ah ee qeexidda cusub ee ambeerka (tusaale, tirada saxda ah ee koronto-xamuulka aasaasiga ah) waa in laga hubiyaa dukumiintiga rasmiga ah ee BIPM, maadaama aan halkan lagu soo qorin.

Qeybaha:284 eray · 0 ilo