Amiir al-mu'miniin
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
37 luqadood
Amiir al-mu'miniin (Carabi: أمير المؤمنين) waa cinwaan taliye oo Islaami ah, oo macnihiisu yahay "amiirka mu'miniinta" ama "taliyaha kuwa rumeeyay". Waxaa loo adeegsaday hoggaamiyeyaasha ummadda Islaamka, gaar ahaan khaliifayaasha, iyaga oo ku muujinaya awood siyaasi iyo mid diimeed isku jira.
Cinwaanka wuxuu ka duwan yahay cinwaanno kale sida "khaliif" (badeel/ku-xigeen) iyo "imaam", inkastoo dhaqan ahaan mararka badan la wada isticmaalo. Meelo kala duwan oo dunida Islaamka, cinwaanka waxaa loo isticmaalay si loo sheego in taliyaha leeyahay xilka sare ee shareecada iyo jihaadka.
Asalka iyo isticmaalka hore
Dhaqanka taariikhda Islaamka, cinwaanka waxaa la xiriiriyaa xilligii khilaafada hore, oo la sheego in la bilaabay isticmaalkiisa xilligii Cumar ibn al-Khaddaab. Kadib, khaliifayaashii Umawiyiin iyo Cabbaasiyiin waxay ku qoreen lacagaha, warqadaha rasmiga ah, iyo khudbadaha Jimcaha, taasoo ka dhigtay calaamad muujisa cidda awoodda sharci leh.
Kala qaybsanaanta madaxbannaanida
Markii awoodda dhexe ee khilaafada yaraatay, taliyayaal kala duwan oo gobollo ka talinayay ayaa isu bixiyay cinwaanka. Tusaale, dowladihii Islaamka ee Andalus (Isbaanish) iyo kuwa Waqooyiga Afrika waxay isticmaaleen si ay u sheegaan madaxbannaanidooda khilaafada bariga. Sidoo kale culimada Shiicada waxay cinwaankan si gaar ah la xiriiriyaan Cali ibn Abii Daalib.
Isticmaalka casriga ah
Maanta cinwaanka wuxuu weli ku jira nidaamyo qaar. Boqorka Marooko waxaa loo yaqaan Amiir al-mu'miniin, oo ah aqoonsi dastuuri iyo diimeed isku dhafan oo siinaya xilka ilaalinta diinta. Sidoo kale kooxo iyo dowlado kale oo Islaami ah, oo ay ka mid yihiin hoggaamiyeyaashii Dowladdii Islaamiga Afgaanistaan, waxay cinwaankan u adeegsadeen sharraxaadda awooddooda.
Macnaha siyaasadeed
Qaadashada cinwaanka ma aha oo kaliya astaan sharaf; waxay muujisaa sheegasho awood. Cidda isu bixisa waxay caddaysaa inay leedahay xaq ay ku amarto muslimiinta guud ahaan, ku dhaarto ballan-qaadka (bayca), iyo inay masuul ka tahay arrimo sida garsoorka shareecada. Sidaas darteed, isticmaalka cinwaanka wuxuu inta badan keenaa muran u dhexeeya kooxaha tartamaya awoodda.