Anthropologist (Khabiirka Cilmiga Bini'aadamka)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
24 luqadood
Anthropologist waa cilmi-baare ku shaqeeya cilmiga bini'aadamka (anthropology), oo ah cilmi baaraya bini'aadamka: dhaqankiisa, bulshadiisa, luqaddiisa, jidhkiisa iyo taariikhdiisa fog. Shaqada waxay ku dhisan tahay isbarbardhig: hab-nololeedka koox la baaray waxaa la barbardhigaa mid kale, si loo garto waxa guud u ah bini'aadamka iyo waxa gaar u ah meel.
Erayga wuxuu ka soo jeedaa Giriigga hore: anthropos (bini'aadam) iyo logos (aqoon, hadal). Anthropologist-yada waxay ka shaqeeyaan jaamacadaho, matxafyo, hay'ado caalami ah, shirkado iyo mashruucyo horumarineed. Qaar waxay wax bараan, qaar kalena waxay diyaariyaan warbixino ku saabsan bulshada loogu talogalay siyaasad-dejiyayaasha.
Qaybaha cilmiga
Cilmiga caadi ahaan waxaa loo kala saaraa dhowr qayb. Anthropology-ga dhaqanka (cultural/social) wuxuu baaraa caadooyinka, diinta, xigsiga, qaraabada iyo nidaamyada dhaqaalaha. Anthropology-ga jireed (biological ama physical) wuxuu baaraa isbeddelka jidhka bini'aadamka, lafaha, iyo hidde-sidaha. Archaeology waxay ka shaqeysaa raadadka maaddiga ah oo dadkii hore ka tageen. Anthropology-ga luqadeed wuxuu eegaa sida luqadda iyo bulshada isu saameeyaan.
Habka shaqada
Habka ugu caansan waa ethnography: cilmi-baaraha wuxuu mudo dheer la degganaadaa kooxda, luqaddooda barta, kana qaybqaataa nolol maalmeedkooda. Tan waxaa loo yaqaan 'ka-qaybgal-fiirsasho' (participant observation). Waxaa lagu daraa wareysiyo, sooyaal-nololeed, sawir iyo cod duubis, iyo diiwaanka warqadaha. Anthropologist-yada jireed iyo archaeologist-yadu waxay isticmaalaan qalab shaybaar: xisaabinta da'da, falanqaynta lafaha, iyo baaritaan hidde-side.
Dhinacyada anshaxa
Sababtoo ah shaqada waxay ku salaysan tahay xog dad khaas ah, waxaa jira xeerar anshax: oggolaansho la fahmay, ilaalinta magacyada, iyo in xogta aan lagu waxyeeleyn kooxda. Taariikh ahaan cilmigan waxaa lagu xiray xiriirkii gumeysiga — dowladaha gumeysi qaar waxay isticmaalayeen warbixinno anthropology ah si ay maamulka u fududeeyaan. Tan waxay keentay dood gudaha ah oo ku wajahan sida aqoontu loo abuuro iyo cidda ay u adeegto.
Adeegsi maanta
Anthropologist-yada hadda waxay ka shaqeeyaan arrimo casri ah: socdaalka, magaalaynta, caafimaadka bulshada, isbeddelka cimilada, iyo tignoolajiyada. Qaybta loo yaqaan 'applied anthropology' waxay aqoonta u adeegsataa naqshadeynta adeegyada, ololaha caafimaadka, iyo qorshaha gargaarka. Shirkado tignoolajiyeed ayaa sidoo kale qortay anthropologist-yo si ay u fahmaan sida isticmaalayaashu qalabka u adeegsadaan.