Arday

Arday (waxaa sidoo kale loo qoraa 'ardey') waa qof ku hawlan barashada aqoon ama xirfad, inta badan isagoo ku qoran machad waxbarasho oo caadi ah sida dugsi hoose, dugsi sare, jaamacad ama xarun tababar. Ereyga wuxuu asalkiisu ka soo jeedaa afkaaga carabiga 'ṭālib', oo macnaheedu yahay 'kii doonaya' ama 'kii raadinaya'.

Xaaladda arday inta badan waxay leedahay qeexid sharci ah iyo maamul ah: qofka ayaa la diiwaan geliyaa, waxaa loo qorsheeyaa fasal ama koorso, waxaana lagu qiimeeyaa imtixaano iyo shaqooyin. Xaaladdaas waxay xitaa keentaa xuquuq iyo waajibaad gaar ah, sida qiimo dhimis gaadiid, sharci degganaansho ah dalka shisheeye, ama xeerar anshax ah oo machadka.

Heerarka waxbarashada

Nidaamyada waxbarashada badan waxay ardayda u kala qaybiyaan heerar: xannaano, waxbarasho hoose (aasaasi), dugsi dhexe, dugsi sare, iyo waxbarasho sare ama xirfad. Heerka sare, ardayda waxaa loo kala saaraa 'ardayda shahaadada koowaad' (undergraduate) iyo 'ardayda sare' (postgraduate) oo raadinaya maastar ama doktoore. Qaybaha iyo magacyada way ka duwan yihiin dal ilaa dal.

Noocyada diiwaangelinta

Arday wuxuu noqon karaa waqti-buuxa ama waqti-qayb ah. Waxaa jira sidoo kale barasho fog (masaafo) oo internetka ama warqado lagu wado, iyo barasho isku dhaf ah. Qaar ka mid ah ardayda waa dad shaqo haysta oo aqoonta ku kordhinaya, taas oo saameyneysa qorshaha waqtiga iyo habka qiimeynta.

Ururrada iyo doorka bulsho

Ardayda jaamacadaha badan waxay leeyihiin ururro matalaad ah, sida guddiyo arday ama ururro qaran ah, kuwaas oo la wada hadla maamulka arrimaha lacagta waxbarashada, hoyga iyo xaaladaha waxbarid. Taariikh ahaan, kooxaha ardayda waxay ka qayb qaateen dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed iyo isbeddello xeer, gaar ahaan qarniyadii 20-aad iyo 21-aad.

Isticmaalka ereyga oo ballaaran

Marka laga soo tago machadyada rasmiga ah, ereyga 'arday' waxaa loo isticmaalaa qof kasta si joogto ah wax barta ama cilmi baaris ku sameeya mawduuc gaar ah, tusaale ahaan 'arday taariikhda' ama arday cilmiga diinta oo halqabsi (xalaqad) ka baranaya macallin. Isticmaalkan wuxuu ka soo horjeedaa oo qeexidda diiwaangelinta ku xiran maaha.