Aroos
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
104 luqadood

Aroos waa xaflad ama munaasabad lagu xaqiijiyo oo lagu shaaciyo guur labo qof dhexmaray. Waa qayb ka mid ah nidaamka guurka, laakiin kama koobna heshiiska sharciga ah ee guurka: aroosku wuxuu ku saabsan yahay dhinaca bulsheed ee arrinta — in dadka ku dhow qoysaska labada dhinac ay markhaati ka noqdaan xiriirka cusub.
Qaababka aroosku aad ayay ugu kala duwan yihiin diinaha, dhaqamada iyo waqtiyada. Inta badan waxaa jira saddex dhinac oo isbiirsada: qayb rasmi ah oo sharci ama diini ah (heshiiska ama nikaaxa), qayb bandhig ah oo dadwaynuhu daawado, iyo qayb martiqaad ah oo cunto, muusik iyo hadiyado ku lug leeyihiin.
Qaybaha caadiga ah
Qaybta rasmiga ah waxaa badanaa hoggaamiya shakhsi awood u leh: garsoore, wadaad, ama sheekh. Waxaa la diiwaan geliyaa markhaatiyaal. Qaybta bandhigga waxaa ka mid noqda dharka gaarka ah ee arooska iyo aroosadda, safarka gurigii cusub, iyo hees ama ciyaar dhaqameed. Qaybta martiqaadka waxay xoojisaa xiriirka labada qoys, maadaama qoysasku ay martida wadaagaan.
Dhinaca dhaqaalaha
Aroosku wuxuu badanaa la socdaa wareejin hanti ah oo qaab leh. Tusaale ahaan meherka (magac kale: yarad ama dowry, iyadoo ay ku xiran tahay dhaqanka) waxaa laga yaabaa in uu ka guuro dhinaca ninka una gudbo dhinaca haweenayda ama lidkeeda. Hadiyadaha martida sidoo kale waa hab lagu bilaabo qoyska cusub. Qiimaha xafladda ayaa meelo badan noqday arrin looga doodo, maadaama uu qoysaska culays saari karo.
Kala duwanaanshaha dhaqamada
Dhaqamada Islaamka, nikaaxu waa aasaaska sharciga ah, waliimadana waa qaybta bandhigga. Kaniisadaha Masiixiyiinta, aroosku badanaa waxaa lagu qabtaa kaniisad iyadoo la akhrinayo ballanqaad. Meelo kale, sida Aasiya Koonfureed, xafladu waxay socon kartaa dhowr maalmood iyadoo qayb walba ay leedahay macno gaar ah. Dalalka reer galbeedka casriga ah, qaar badan oo aroosyo ah waxay noqdeen kuwo shakhsi ahaan la naqshadeeyo, oo aan si adag ugu xirneyn hab diimeed.