Asfaaltka
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Asfaaltku waa walax madow oo dhoobo ah, dareere iyo adayg dhexdood ah, oo ka kooban xeryahooyin kaarboon iyo haydarojiin (hydrocarbons). Waxaa inta badan laga soo saaraa shidaalka cayriin marka la kala saaro qaybihiisa; waxaa sidoo kale meelo ka mid ah dunida looga helaa si dabiici ah, sida balliyada asfaalt-ka dabeeciga ah. Sifada ugu muhiimsan waa in uu dhagsi (adhesive) leeyahay oo uu biyaha diido.
Adeegsiga ugu weyn waa dhismaha waddooyinka. Halkaas, asfaaltku wuxuu u shaqeeyaa sidii xidhiidhiye (binder) qabta dhagaxa iyo ciidda la shiiday. Isku-darka noocaas ah ayaa loo yaqaan 'asfaalt qasan' (asphalt concrete), waana daboolka dushiisa ee waddooyinka casriga ah. Magaca 'asfaalt' ayaa mararka qaar loo adeegsadaa isku-darka oo dhan, marka kale kaliya walaxda xidhiidhiyaha ah.
Soo saarista
Warshadaha shidaalka, cayriinka waxaa lagu kululeeyaa tuubbo kulaylis ah kadibna waxaa loo diraa taawar kala-saar (distillation). Qaybaha fudud sida gaaska, baynsiinta iyo naaftada ayaa kor u kaca. Waxa hoos ku hadha ee ugu culus, ee ugu kulaylka adkaysi badan, ayaa ah saldhigga asfaaltka. Nooc kale oo kala-saar ah oo cadaadis hoose ah ayaa loo isticmaalaa in laga saaro walxaha kale ee ku jira.
Noocyada iyo diyaarinta
Si loo dejiyo, asfaaltka waxaa lagu kululeeyaa heerkul sare kadibna lagu qasaa dhagaxa. Kani waa habka kulul (hot mix). Habab kale ayaa isticmaala biyo iyo kiimiko lagu kala firdhiyo asfaaltka (emulsion), taasoo suurtogelinaysa in shaqada lagu qabto heerkul hooseeya. Sidoo kale waxaa jira asfaalt lagu wanaajiyay balaastig (polymer) si uu ugu adkaysto culeyska baabuurta iyo isbeddelka cimilada.
Adeegsiyada kale
Ka sokow waddooyinka, asfaaltka waxaa loo isticmaalaa dahaarka saqafyada, dahaarista tuubooyinka birta ah si ay u yaraato daxalka, iyo xannibaadda biyaha ee aasaaska dhismayaasha. Taariikh ahaan, asfaaltka dabeeciga ah waxaa loo adeegsan jiray lakabid doonyo iyo dhismo tan iyo waagii hore.
Deegaanka iyo dib-u-warshadaynta
Mid ka mid ah sifooyinka la xuso waa in waddo asfaalt ah oo la burburiyo dib loo qasi karo oo mar kale loo isticmaali karo. Taasi waxay yareysaa baahida walxo cusub. Dhinaca kale, samaynta habka kulul waxay u baahan tahay tamar badan, waxaana jira dadaallo lagu hoos dhigayo heerkulka shaqada. Waddooyinka madow ayaa sidoo kale kulayl badan nuugaya, taasoo gacan ka geysata kulaylka magaalooyinka.