ATM
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
ATM (Automated Teller Machine, oo Af-Soomaali lagu magacaabo "mashiinka lacag-bixinta" ama "mashiinka bangiga") waa qalab elektaroonig ah oo macaamiisha bangiyada u suurtageliya inay lacag ka qaataan koontadooda, xisaabta koontada eegaan, iyo qaar ka mid ah adeegyada bangiga ku fuliyaan iyada oo aan shaqaale bangi joogin. Macmiilka wuxuu isticmaalaa kaarad (kaarka bangiga ama kaarka amaahda) iyo lambar sir ah oo la yiraahdo PIN.
Mashiinka wuxuu ku xiran yahay shabakadaha lacag-bixinta ee bangiyada. Marka macmiilka amar geliyo, mashiinka wuxuu codsi u diraa nidaamka bangiga si loo xaqiijiyo aqoonsiga iyo inay lacagta koontada ku filan tahay. Haddii la ansixiyo, mashiinka wuxuu lacagta soo saaraa oo koontada laga jaraa.
Sida uu u dhisan yahay
ATM caadi ahaan wuxuu ka kooban yahay akhriste kaarad, shaash iyo furayaal (ama shaash taabasho), sanduuq lacag lagu kaydiyo oo ammaan ah, qalab lacagta soo saara, iyo mararka qaarkood daabace resiid ah. Waxa kale oo lagu daraa kaamerado iyo qalab lacagta been abuurka ah lagu ogaado. Mashiinnada qaar waxay lacag qaataan (deposit), taasoo u baahan qalab garanaya nuucyada waraaqaha lacagta.
Ammaanka
PIN-ka waa la weheliya (encrypted) inta uu shabakadda ku socdo. Khataraha caan ka mid waa "skimming", oo ah in qalab qarsoon lagu dhejiyo akhristaha kaarka si xogta magnetic stripe la duubto, iyo kaamerado yaryar oo PIN-ka arka. Bangiyada waxay uga hortagaan iyagoo isticmaalaya kaarado chip ah, xaddidaya inta lacag maalintii la qaadan karo, iyo nidaam ogaanaya isticmaal aan caadi ahayn.
Shabakado iyo khidmad
Shabakado caalami ah — sida kuwa kaararka Visa iyo Mastercard — waxay u suurtageliyaan in macmiil kaarkiisa uu ku isticmaalo mashiin bangi kale ama waddan kale leeyahay. Xaaladahaas badanaa waxaa lagu dallaca khidmad (fee) oo u dhexeeya bangiga kaarka bixiyay iyo bangiga mashiinka leh, sarifka lacagta ayaa sidoo kale la xisaabtamaa.
Soomaaliya iyo lacag-bixinta moobiilka
Meelo badan oo Afrika ah, oo Soomaaliya ku jirto, adeegga lacag-bixinta moobiilka ayaa qayb weyn ka qaatay hawlaha caadi ahaan ATM-ka loo isticmaalo, gaar ahaan wareejinta lacagta iyo bixinta. ATM-yada waxaa laga helaa xarumaha bangiyada magaalooyinka waaweyn, laakiin tirooda iyo baahsanaantooda way ka yar tahay dalalka uu nidaamka bangiyada ka qoto dheer yahay.