Baarlamaan

Baarlamaanku waa hay'ad qaran oo ka kooban wakiillo, oo shaqadeeda ugu weyn tahay dejinta sharciyada, ansixinta miisaaniyadda dowladda, iyo la-socodka hawlaha fulinta. Erayga wuxuu asal ahaan ka soo jeedaa fal-Faransiis ah oo macnihiisu yahay 'wada-hadal', taasoo tilmaamaysa in go'aannada lagu gaaro dood iyo cod, ee aan lagu gaarin amar hal qof ka soo baxay.

Xubnaha baarlamaanka inta badan waxaa lagu doortaa doorasho guud oo xilli go'an ku soo noqnoqota, mararka qaarna waxaa loo magacaabaa qaab dhaxal ah ama qaab wakiillo gobolleed ah. Nidaamyada dowladeed ee kala duwan, awoodda baarlamaanku way ku kala weyn tahay: nidaamka baarlamaani ah dowladda fulintu waxay ka timaadaa baarlamaanka waxayna u xisaabtantaa, halka nidaamka madaxweynaha ee kala-saaran baarlamaanku uu yahay laan madax-bannaan.

Shaqooyinka aasaasiga ah

Sharci-dejin: soo jeedinta, doodda iyo ansixinta sharciyada. Miisaaniyad: oggolaanshaha canshuuraha iyo kharashaadka dowladda, taasoo taariikh ahaan ah tiirka ugu weyn ee awoodda baarlamaanka. Kormeer: su'aalo lala weydaarto wasiirrada, guddiyo baaritaan sameeya, iyo mararka qaar mooshin kalsooni-la'aan oo dowladda hoos u dhigi kara. Wakiilnimo: gudbinta danaha dadka ka soo doortay.

Hal-aqal iyo laba-aqal

Baarlamaanku wuxuu noqon karaa hal aqal (unicameral) ama laba aqal (bicameral). Nidaamka laba-aqal, aqalka hoose badanaa wuxuu ka dhashaa doorasho tooska ah oo ku saleysan tirada dadka, halka aqalka sare uu matalo gobollo, dowlad-goboleedyo ama koox gaar ah. Ujeeddada aqalka labaad waa dib-u-eegis iyo dabool-dheeraad ah oo sharciyada lagu marsiiyo.

Habka shaqada

Hawsha waxaa lagu qabsadaa fadhiyo guud iyo guddiyo takhassus leh (tusaale: guddiga maaliyadda ama amniga). Guddiyadu waxay si faahfaahsan u falanqeeyaan hindisayaasha sharciga ka hor inta aan la keenin fadhiga guud. Xubnaha waxay caadi ahaan u kala safan yihiin kooxo xisbiyeed, waxaana la yaqaan kooxo dowladda taageera iyo kuwa mucaarad ah. Xeerka hoos-imaadka (xeer-hoosaadka) ayaa qeexaya tirada quorum-ka, habka codaynta iyo waqtiga hadalka.