Baasto

Baasto (af-Ingiriisi: pasta) waa cunto laga sameeyo bur qamadi iyo biyo, mararka qaarna ukun lagu daro. Cajiinka la sameeyo waa la duuduubaa ama qaab gaar ah lagu shubaa, kadibna waa la qalajiyaa ama isla markiiba la karkariyaa. Waxaa loo kariyaa biyo kacsan oo cusbo leh, waxaana badanaa lagu daraa suugo, saliid, hilib ama khudaar.

Baasto waxay ka mid tahay cuntooyinka ugu caansan Talyaaniga, laakiin waxaa loo isticmaalaa dunida oo dhan. Soomaaliya waxay ka mid tahay cuntooyinka maalinlaha ah ee guryaha iyo maqaayadaha, badanaa waxaa lagu cunaa suugo hilib ama digaag leh iyo moos.

Walxaha iyo diyaarinta

Nooca ugu caansan ee la iibiyo ee qalalan waxaa badanaa laga sameeyaa bur ka yimid qamadi adag (durum), taas oo cajiinka siisa adkaysi uu ku hayo qaabkiisa marka la kariyo. Cajiinka waxaa lagu riixaa qalab afaf leh (extruder) si loo helo qaabab kala duwan: dhuumo, xarig, ama qaab qanjaruufo ah. Ka dib waa la engejiyaa si ay muddo dheer u raagto.

Noocyada

Waxaa jira boqolaal qaab oo magacyo kala duwan leh. Kuwa caanka ah waxaa ka mid ah spaghetti (xarig dheer oo cidhiidhi ah), macaroni (dhuumo yaryar oo qalloocan), penne (dhuumo goynta afkeeda dhinac u jeeddo), fettuccine (jeexjeex ballaadhan) iyo lasagne (xaashiyo lakabyo loo dhigo). Qaabku wuxuu saameeyaa sida suugadu ugu dhegto cuntada.

Taariikh

Cunto cajiin bur ah laga sameeyo waxay ka jirtay dhowr gobol oo Yurub iyo Aasiya ah qarniyo badan ka hor. Talyaaniga, gaar ahaan koonfurta iyo Sisiliya, ayaa noqday xarunta warshadaynta baastada qalalan tan iyo qarniyadii dhexe. Qarnigii 19-aad iyo 20-aad, mishiinnada warshadaha iyo tahriibka dadka Talyaaniga ah ayaa baastada ku faafiyay Ameerika iyo meelo kale.