Baaxad
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Baaxad waa erey Af-Soomaali ah oo lagu tilmaamo inta wax le'eg yahay: ballaarnaantiisa, tiradiisa, culeyskiisa ama xooggiisa. Waxaa inta badan la isticmaalaa marka lala barbardhigayo shay kale ama marka la sheegayo heerka wax gaadhay, tusaale ahaan "baaxadda dhulgariirka" ama "baaxadda ganacsiga".
Ereyga wuxuu leeyahay labo dhinac oo aan isku mid ahayn. Dhinaca hore waa mid la cabbiri karo oo tiro lagu sheegi karo, sida bedka dhul ama qiyaasta lacag. Dhinaca kale waa mid guud oo hadal ahaan la isticmaalo si loo muujiyo in wax weyn yahay, iyada oon tiro la bixin.
Isticmaalka luqadeed
Baaxad waxaa badanaa lagu daraa kelmadda "leh" ama "weyn": "arrin baaxad leh", "baaxad weyn". Sidoo kale waxaa la yidhaa "baaxadda dhibaatada" marka loo jeedo inta dad ay saameysay ama inta meel ay gaadhay. Warbaahinta Af-Soomaaliga ah waxay ereygan u adeegsataa in ay ku muujiso heerka arrin, gaar ahaan warar ku saabsan cimilada, dagaalada iyo dhaqaalaha.
Xidhiidhka cabbirka sayniska
Turjumidda Af-Soomaali ah, baaxad waxaa lagu magacaabaa erey u dhigma "magnitude" ee Ingiriisiga. Sayniska dhulka waxaa loo isticmaalaa in lagu sheego xoogga dhulgariir sida lagu cabbiro miisaanka Richter ama miisaanka xoogga guud (moment magnitude). Xisaabta iyo fiisigiska, baaxad waxay muujin kartaa cabbirka tiro ama qadar, iyada oo aan jihada laga sheegin.
Ereyo la xidhiidha
Ereyada Af-Soomaali ah oo macnahooda ku dhow yahay waxaa ka mid ah balaadhnaan, cabbir, qiyaas, heer iyo xoog. Mid kastaa wuxuu leeyahay meel gaar ah: qiyaas waxay ku dhow tahay tiro la saadaaliyay, halka baaxad ay ku dhow tahay ballaca dhabta ah oo wax leeyahay.