Badhyo

Badhyo waa labada buundo muruqa iyo baruurta ah oo ku yaal qaybta dambe ee dhexda hoose ee jirka bini'aadamka, inta u dhaxaysa dhexda iyo bowdada. Waxay ka kooban yihiin muruqyo waaweyn, baruur hoos-jiifta maqaarka (adipose tissue) iyo maqaarka. Hoostooda waxaa ku yaal lafta miskaha (pelvis), gaar ahaan lafta la yiraahdo ischium oo ay dadka ku fariistaan.

Badhyada waxay door muhiim ah ka ciyaaraan socodka labada cag (bipedalism). Muruqyada halkaas ku yaal waxay taageeraan qaabka jirka ee toosan, waxayna ka mid yihiin astaamaha lafdhiska bini'aadamka ee ka duwan xayawaanka kale ee guracan.

Dhismaha jirka

Muruqa ugu weyn ee badhyada waa gluteus maximus, oo ka mid ah muruqyada ugu badan cufnaanta ee jirka. Waxaa ku xiga gluteus medius iyo gluteus minimus, oo ku dhex jira oo caawiya xasilinta miskaha marka qofku hal cag ku taagan yahay. Muruqyadan waxay ka soo bilaabmaan lafta ilium, waxayna ku dhegaan lafta bowdada (femur).

Baruurta hoos-jiifta ah waxay siisaa badhyada qaabka iyo jilicsanaanta. Cufnaanta iyo baaxadda baruurtan si weyn ayay u kala duwan tahay dadka, waxayna saameyn ku leeyihiin hidde-sideyaasha, hormoonnada, da'da iyo cuntada. Marka la eego celceliska, haweenka baruurta halkaas ku ururaysa way ka badan tahay ragga, taasoo la xiriirta hormoonka estrogen.

Shaqada

Gluteus maximus wuu fidiya (extension) xubinta bowdada ee miskaha; waxaa loo isticmaalaa marka qofku fuulayo jaranjaro, orday, ama ka kacayo fariisin. Marka socodka caadiga ah la sameynayo shaqadiisa way yar tahay, laakiin marka culays badan la qaadayo way kordhaa. Muruqyada dhexe iyo yar waxay ka hortagaan in miskaha u janjeerto dhinaca cagta aan dhulka saarnayn.

Waxaa kaloo badhyada ah meesha jirku isku dhejiya marka la fariisto, halkaasoo baruurta iyo muruqyadu qaadaan culayska lafta ischium. Sidoo kale muruqa gluteus maximus waa meel caadi ah oo talaalka iyo irbadaha muruqa lagu duro (intramuscular injection), sababtoo ah dhumucdiisa; si kastaba ha ahaatee, waa in laga fogaadaan xagga hoose ee gudaha halkaas oo laga cabsi qabo xididka weyn ee sciatic.

Dhaqan iyo bulsho

Qaabka badhyada waxaa la xiriiriyaa quruxda jirka bulshooyin badan, waxayna qiyamku isbeddelaan waqti iyo goob ahaan. Dharka, sida go'yaasha iyo surwaalada, badanaa waxaa loo naqshadeeyaa in la eegto qaabka halkaas. Sidoo kale badhyada waxay ka mid yihiin qaybaha jirka ee bulshooyin badan xishoodka la xiriiraan, taasoo saameysa xeerarka labiska iyo hadalka.