Badminton

Badminton waa ciyaar raaket (raket – qalab gacanta lagu qabto oo xarigyo tolan leh) lagu garaaco. Laba ciyaartoy (kali) ama laba lammaane (labo-labo) ayaa isku hor fadhiya garoon shabag dhexda ka taagan yahay. Ujeeddadu waa in shuttlecock-ga la gudbiyo shabagga oo lagu dhigo dhinaca ka soo horjeeda gudaha xariiqaha garoonka, iyada oo lammaanaha kale uu ku guuldareysto inuu soo celiyo.

Waxa lagu garaaco ma aha kubbad caadi ah, ee waa shuttlecock (oo Ingiriisi loo yaqaan shuttle ama birdie): madax fiin ah oo caag ama subag ah, oo lagu dhejiyay baalal duurjoog ah ama caag. Baalashaas awgood, shuttlecock-gu si degdeg ah ayuu hawada u gaabiyaa, taasoo ka dhigaysa in ciyaartu ku tiirsan tahay xawaare gaaban iyo isbeddel degdeg ah, halkii ay ka noqon lahayd rogaal-celin dheer sida tennis-ka.

Taariikh

Qaabab ciyaareed oo la mid ah — shay baalal leh oo raaket lagu wareejiyo — waxay ka jireen dhulal badan oo Aasiya iyo Yurub ah muddo dheer. Nooca casriga ah waxaa la hagaajiyay qarnigii 19-aad, isaga oo la xiriira saraakiil Ingiriis oo Hindiya joogay iyo magaca guri Ingiriis oo la yiraahdo Badminton House. Xeerar rasmi ah ayaa la dejiyay dhammaadkii qarnigaas, kadibna hay'ad caalami ah ayaa maamusha tartamada. Maanta ciyaartu si weyn ayay ugu faafsan tahay Aasiya, gaar ahaan Shiinaha, Indonesia, Malaysia, Japan, Kuuriyada Koonfureed iyo Danmark oo ka mid ah dalalka Yurub ee ugu horreeya.

Garoonka iyo qalabka

Garoonku waa leydi afar-geesood ah oo xariiqyo kala duwan leh: xariiqyada dibadda ee ciyaarta labo-labo ah way ka ballaaran yihiin kuwa kali-ciyaarta, halka xariiqda dambe ee adeegga ay ku kala duwan tahay laba noocba. Shabaggu wuxuu ka taagan yahay dhexda oo dhererkiisu qiyaastii mitir iyo badh yahay. Raaketyada casriga ah waa kuwo aad u fudud, badanaa laga sameeyo carbon fibre. Shuttlecock-yada baalasha dabiiciga ah ayaa loo isticmaalaa tartamada sare, halka kuwa caagga ah ay ku badan yihiin tababarka.

Xeerarka dhibcaha

Ciyaartu waxay ka kooban tahay saddex kulan (game), kooxda ama qofka labo ka guuleysta ayaa qaadanaya tartanka. Kulan kasta waxaa lagu gooyaa 21 dhibcood, laakiin waa in farqiga uu labo dhibcood yahay; haddii ay dhibcuhu is-le'ekaadaan waxaa la sii wadaa ilaa xad la go'aamiyay. Nidaamka hadda la isticmaalo waa rally point: dhinac kasta oo rally ku guuleysta wuxuu helaa dhibic, ha adeegin ha adeegin e.

Tartamada

Badminton waxay ka mid tahay ciyaaraha Olombikada tan iyo dabayaaqadii qarnigii 20-aad, iyada oo shan qaybood la tartamo: kali rag, kali dumar, labo-labo rag, labo-labo dumar iyo labo-labo isku-qas ah. Waxaa kaloo jira horyaal adduunka oo sannad walba la qabto iyo tartamo koox oo dalal isku hor keena.