Badweynta Hindiya
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
235 luqadood
Badweynta Hindiya waa badweynta saddexaad ee ugu ballaaran adduunka, ka dib Badweynta Baasifigga iyo Badweynta Atlantigga. Waxay u dhaxaysaa qaaradda Aasiya (woqooyi), Afrika (galbeed), Australia (bari) iyo biyaha Kutubta Koonfureed (koonfur). Waxay qiyaastii daboolaysaa saddex-meelood meel biyaha badaha adduunka.
Magacyo kale oo Af-Soomaali ah waxaa ka mid ah 'Badwaynta Hindiya' iyo 'Badweeynta Hindiya'. Luqadaha kale waxay ugu yeedhaan Indian Ocean (Ingiriisi), المحيط الهندي (Carabi), Océan Indien (Faransiis) iyo Hint Okyanusu (Turki).
Juqraafi iyo xuduud
Badweyntu waxay isku xidhmaysaa Badweynta Atlantigga dhinaca koonfur-galbeed ee Afrika, halka dhinaca bari ay kula kulanto Baasifigga agagaarka Australia iyo jasiiradaha Indonesia. Badaha iyo gacmaha ka mid ah waxaa ka mid ah Badda Cas, Gacanka Cadmeed, Gacanka Barbara (Gacanka Cadmeed dhinaca Soomaaliya), Gacanka Faaris, Badda Carabta iyo Gacanka Bengal. Jasiirado waaweyn oo ku yaal waxaa ka mid ah Madagascar, Sri Lanka, Maldives, Seychelles iyo Comoros.
Xeebta Soomaaliya
Soomaaliya waxay leedahay xeebta ugu dheer qaaradda Afrika, oo ku taal Badweynta Hindiya iyo Gacanka Cadmeed. Xeebtaas waxaa ka shaqeeya kalluumaysato, ganacsi badeed iyo dekedo sida Muqdisho, Kismaayo iyo Boosaaso. Kacsanaanta hawada iyo isbeddelka biyaha ayaa saameeya kalluunka iyo hawlaha badda.
Cimilo iyo mowsimada monsoon
Astaanta ugu weyn ee Badweynta Hindiya waa nidaamka dabaylaha monsoon-ka — dabaylo mowsimi ah oo jihadooda beddela sannad kasta. Xagaaga waxaa dhaca dabaylo koonfur-galbeed ah, jiilaalkana dabaylo woqooyi-bari ah. Nidaamkan wuxuu go'aamiyaa roobabka Aasiyada Koonfureed iyo qayb ka mid ah Geeska Afrika. Sidoo kale wuxuu abuuraa 'kor-u-qulqulka' biyaha qabow ee xeebta Soomaaliya, taas oo kordhisa nafaqada badda.
Muhiimadda ganacsi iyo istiraatijiyadeed
Marinnada Badweynta Hindiya waxay xambaaraan qayb weyn oo ka mid ah shidaalka iyo alaabta ganacsi ee adduunka. Marinka Baabul Mandab, Kanaalka Suweys (iyada oo Badda Cas loo maro), Marinka Hormuz iyo Marinka Malacca waa meelaha ugu muhiimsan. Sababtaas awgeed dowlado badan ayaa saldhigyo iyo maraakiib milatari ku hayaa gobolka, gaar ahaan agagaarka Jabuuti.