Bardooddan
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
220 luqadood
Bardooddan (waxaa sidoo kale loo yaqaan ciyaaraha) waa hawlo jirdhis ah oo lagu tartamo, oo lagu sameeyo xeerar la isku raacay iyo qaab abaabulan. Inta badan waxaa lagu qiimeeyaa xirfad, xoog, xawaare, dulqaad ama saxnaan. Natiijada waxaa lagu go'aamiyaa buundo, waqti, cabbir ama garsoor.
Bardooddanku wuxuu ka bilaabmaa heer ciyaar madadaalo oo xaafadeed ilaa heer xirfadle caalami ah oo hay'ado ururadeed maamulaan. Waxaa jira nooco shaqsi ah, sida orodka iyo dabaasha, iyo nooco kooxeed, sida kubbadda cagta iyo kubbadda kolayga.
Qaybaha
Bardooddanka waxaa lagu kala saaraa siyaabo kala duwan. Mid waa ku-tiirsanaanta goobta: ciyaaraha garoonka, ciyaaraha biyaha, ciyaaraha barafka, iyo ciyaaraha buuraha. Mid kalena waa habka tartanka: la-tacaal toos ah (sida legdinta iyo feerka), tartan waqti-ku-salaysan (orodka, baaskiisha), iyo tartan buundo-ku-salaysan (kubbadda, kubbadda miiska). Waxaa jira sidoo kale ciyaaro lagu qiimeeyo garsoorayaal qiimeeyayaal ah, sida jimicsiga iyo quusinta.
Xeerar iyo maamul
Nooc kasta wuxuu leeyahay xeer-hoosaad qeexaya cabbirka goobta, tirada ciyaartoyda, waqtiga, iyo waxa la mamnuucay. Xeerarka waxaa dejiya oo cusboonaysiiya ururo caalami ah oo nooc kasta u gaar ah. Heer qaran waxaa jira xiriirro iyo laanqayro maamula tartamada gudaha. Garsoorku wuxuu xeerarka ku dabbaqaa ciyaarta socodkeeda, isla markaana ciqaab ku saara jebinta.
Tartamada waaweyn
Ciyaaraha Olombikada waa tartanka ugu ballaaran ee isugu keena noocyo badan, waxaana lagu qabtaa wareeg afar sannadle ah, oo kala duwan yihiin xagaaga iyo jiilaalka. Kubbadda cagta waxay leedahay Koobka Adduunka. Noocyo kale, sida kubbadda kolayga, atletikada iyo dabaasha, waxay leeyihiin tartamo adduunka iyo qaaradaha ah.
Caafimaad, dhaqaale iyo caqabado
Jimicsiga iyo ciyaaraha joogtada ah waxay la xiriiraan hagaajinta caafimaadka wadnaha iyo maskaxda. Dhinaca kale, tababar xad-dhaaf ah wuxuu keenaa dhaawac. Heerka xirfadeed, bardooddanku wuxuu noqday hawl dhaqaale oo ku tiirsan xayeysiis, xuquuqda telefishanka iyo iibka tigidhada. Caqabadaha soo noqnoqda waxaa ka mid ah isticmaalka daroogada kor-u-qaadista tayada (doping), musuqmaasuqa iyo ciyaaro la si-yeelay.