Bariis iskukaris
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
11 luqadood
Bariis iskukaris waa cunto bariis ah oo ka mid ah cunnooyinka ugu caansan cunnada Soomaaliyeed. Magaca laftiisu wuxuu ka kooban yahay erayga "bariis" iyo "iskukaris", oo macnaheedu yahay in bariiska iyo waxyaabaha kale — subag ama saliid, basal, xawaash iyo maraq — isku weel lagu kariyo, halkii mid walba gooni loo diyaarin lahaa.
Waxaa caadi ahaan lagu cunaa qado, gaar ahaan maalmaha munaasabadaha sida aroosyada, ciidaha iyo martiqaadka. Waxaa badanaa la weheliyaa hilib (ari, lo' ama digaag), kalluun, ama qudaar, iyo saladh, moos iyo basbaas.
Waxyaabaha loo isticmaalo
Aasaaska waa bariis dheer oo la maydhay, mararka qaarna hore loo dooxay (biyo lagu jiifiyay) si aan ku wada dhegin. Waxyaabaha kale ee caadi ah waa basal, saliid ama subag, tuun (garlic), yaanyo ama tomaato macmacaan, iyo maraq hilib ama digaag. Xawaashka wuxuu ku kala duwan yahay guri iyo guri, laakiin waxaa badanaa ku jira xawaash isku dhafan (sida kaamuun, koriander, qorfe iyo qaranfuul), iyo mararka qaar cardamom iyo huruud oo midab jaalle siisa.
Habka karinta
Marka hore basasha saliidda lagu shiilaa ilaa ay midab yeelato, kadib xawaashka iyo tomaatada lagu daraa. Biyo ama maraq ayaa lagu shubaa, marka ay karkariso bariiska la maydhay ayaa lagu daraa. Weelka waa la dabool-saaraa, dabkana la yareeyaa ilaa bariiska biyaha nuugo oo qudhmo (bislaado). Ugu dambayn bariiska waa la fiiqaa (la kala saaraa) fargeeto ama qaado la'aan si aan u burburin.
Kala duwanaansho
Waxaa jira noocyo kala duwan iyadoo lagu darsanayo hilib (bariis hilib lagu karsan) ama digaag, taasoo u dhow habka biryani iyo pilaf ee gobolka Badweynta Hindiya iyo Carabta. Bariis iskukaris waxaa lagu qeexaa in dhammaan waxyaabaha isku weel la wada kariyo, taasoo ka soocda habab kale sida bariis la fuufiyay (steamed) oo kadibna maraq lagu shubo.
Dhaqan iyo saamayn
Bariiska Soomaaliya wuxuu ka mid yahay cuntooyinka ku xiran ganacsiga badeed ee taariikh dheer leh oo isku xiray xeebaha Soomaaliya, Yemen, Ganduulka Faaris iyo Hindiya. Isticmaalka xawaashka isku dhafan iyo subagga waxaa loo tilmaamaa mid ay wadaagaan cunnooyinka gobolka. Maanta bariis iskukaris waxaa laga heli karaa maqaayadaha Soomaalida ee magaalooyinka qurbaha, waxaana noqday mid ka mid ah astaamaha cuntada ay bulshada Soomaaliyeed ku garanayso.