Batak Toba
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Batak Toba waa mid ka mid ah kooxaha qowmiyadaha Batak ee ku nool gobolka Sumatra Waqooyi (Sumatera Utara) ee dalka Indonesia. Xarunta dhaqan ee kooxdan waa deegaanka ku hareeraysan haro Toba iyo jasiiradda Samosir oo harada ku dhex taal.
Luqadda ay ku hadlaan waa Af-Batak Toba, oo ka mid ah qoyska luqadaha Austronesian. Dad badan oo ka tirsan kooxda ayaa sidoo kale isticmaala Af-Indoneesiya oo ah luqadda rasmiga ah ee dalka.
Nidaamka qaraabada
Bulshada Batak Toba waxay u kala baxdaa marga, oo ah qoysas ballaaran oo lagu tiriyo dhinaca aabbaha. Magaca marga ayaa qofka la socda oo lagu daraa magaciisa. Guurka gudaha marga isku mid ah caadi ahaan waa la iska ilaaliyaa. Xiriirka u dhexeeya dhinaca guursaday, dhinaca la guursaday iyo walaalaha ayaa nidaam bulsho oo la yaqaan 'dalihan na tolu' u qaabeeya munaasabadaha iyo go'aannada bulshada.
Diinta
Inta badan Batak Toba waa Masiixiyiin Protestant ah, taasoo la xiriirta hawlaha adeegayaasha diinta ee Yurub ee soo galay qarnigii 19-aad. Kaniisadda HKBP (Huria Kristen Batak Protestan) waa hay'adda ugu weyn ee diinta ee kooxda. Waxaa jira sidoo kale caqiidooyin hore oo la yiraahdo 'Parmalim' oo weli ay dad yar raacaan.
Dhaqan iyo farshaxan
Dhismaha guryaha dhaqameed ee 'rumah bolon' waxay leeyihiin saqaf qalloocan oo dheer iyo xardho midabaysan. Maryaha loo yaqaan 'ulos' oo gacanta lagu tolo ayaa lagu wareejiyaa munaasabadaha guurka, dhalashada iyo aaska. Muusikada 'gondang' oo durbaan iyo biibiile isugu jira ayaa la adeegsadaa xafladaha.
Guuritaan iyo nolosha maanta
Tan iyo qarnigii 20-aad, dad badan oo Batak Toba ah ayaa u guuray magaalooyinka sida Medan, Jakarta iyo meelo kale, iyagoo raadinaya waxbarasho iyo shaqo. Ururrada marga ee magaalooyinka ayaa ilaaliya xiriirka deegaanka asalka ah.