Baxri (Ingiriisi: cyan) waa midab u dhexeeya buluugga iyo cagaarka. Isha dadka wuxuu u muuqdaa buluug fudud oo cagaar ku jiro, sida biyaha badda oo qoto-dheeraan la'. Iftiinka muuqda ee ka dhaliya dareenka midabkan wuxuu ku wareegsan yahay hirar-dherer qiyaastii 490-500 nanometre.

Baxri wuxuu door muuqda ku leeyahay nidaamyada isku-darka midabbada. Nidaamka iftiinka (RGB), baxri waxaa la helaa marka iftiin cagaar iyo buluug si siman lagu daro, taasina waxay ka dhigaysaa mid ka soo horjeeda casaanka (red). Nidaamka daabacaadda (CMYK), baxri waa midab aasaasi oo lagu daro warqadda si midabbada kale loo dhiso.

Isku-darka midabbada

Nidaamka isku-dar-kordhinta (additive) waxaa lagu isticmaalaa shaashadaha telefishinka, kombuyuutarka iyo taleefannada. Halkaas, saddexda midab aasaasi waa casaan, cagaar iyo buluug; isku-darkooda siman wuxuu bixiyaa iftiin cad. Baxri wuxuu ka soo baxa isku-darka cagaar iyo buluug oo aan casaan ku jirin. Sababtaas ayaa loogu tilmaamaa midab-diid (complement) casaanka: haddii labadu isku dhex-galaan iftiin ahaan, natiijadu waa mid cad-cad.

Nidaamka isku-dar-nusqaaminta (subtractive) ee daabacaadda, saabuunta midabka ee baxri waxay nuugtaa iftiinka casaanka, halka cagaar iyo buluug ay ka soo laabteen. Markii baxri lala daro magenta (guduud-caleen) iyo jaalle (yellow), waxaa la dhisi kara inta badan midabbada muuqda. Machiinnada daabacaadda ee guriga iyo xafiiska sida caadiga ah waxay leeyihiin saabuunno gooni ah oo baxri, magenta, jaalle iyo madow ah.

Magaca iyo erey-bixinta

Ereyga Ingiriisiga 'cyan' wuxuu ka soo jeedaa Giriigga hore, oo micnihiisu ahaa 'buluug madow'. Isticmaalka farsamada ee daabacaadda iyo shaashadaha wuxuu bilowday qarniyadii dambe, marka nidaamyada midab-daabacaadda la habeeyay. Af-Soomaaliga, ereyga 'baxri' waxaa loo adeegsadaa midabka buluug-cagaaran; isticmaalkiisa hadal-caadiga ah wuxuu mararka qaar la wadaagaa buluugga fudud.

XusuusinXadka u dhexeeya 'baxri', 'buluug fudud' iyo ereyada kale ee midab-buluug ku dhow ma aha mid si adag loo qeexay Af-Soomaaliga; isticmaalka wuxuu ku kala duwan yahay gobollada iyo goobaha farsamada.

Isticmaalka

Baxri waxaa loo adeegsadaa naqshadeynta astaamaha, calaamadaha, iyo saamiga midabka ee jaraa'idka. Sidoo kale wuxuu ka mid yahay midabbada lagu tijaabiyo tayada daabacaadda. Sawir-qaadista casriga ah, saxitaanka midabka baxri waa mid ka mid ah cabbirrada lagu qiimeeyo sida shaashad ama daabacaad u soo bandhigto midabbada dhabta ah.

Qeybaha:340 eray · 0 ilo