Benseliin

Benseliin (Penicillin) waa koox daawooyin antibiyootik ah — daawooyin la dagaallama bakteeriyada — oo asal ahaan laga soo saaray fangas ka tirsan hidde-tirsiga Penicillium. Waa antibiyootikkii ugu horreeyay ee si ballaaran loo isticmaalo daaweynta caabuqyada bakteeriyada, waxaana la bilaabay in la isticmaalo si ballaaran intii lagu jiray iyo ka dib Dagaalkii Labaad ee Adduunka.

Benseliin ma aha hal daawo oo keliya, ee waa qoys. Waxaa ka mid ah benseliin G (badanaa irbad lagu duro), benseliin V (afka lagu qaato), iyo noocyo la beddelay oo la sameeyay sida amoksisiliin iyo ampisiliin. Dhammaantood waxay wadaagaan dhismaha kiimikaad ee loo yaqaan wareegga beta-lactam.

Sida ay u shaqeyso

Benseliin waxay carqaladeysaa dhisidda darbiga unugga bakteeriyada. Bakteeriyadu waxay leedahay darbi adag oo ka samaysan walax loo yaqaan peptidoglycan. Benseliin waxay xannibtaa borotiinnada dhisa darbigaas, sidaas darteed bakteeriyada koraysa way jabtaa oo way dhimataa. Unugyada bini'aadamku darbi noocaas ah ma laha, taasina waa sababta ay daawadu u yar tahay waxyeello toos ah oo ay u geysato jidhka.

Taariikh

Sanadkii 1928 ayuu bacteriologist-ka Iskoshish ah Alexander Fleming ku arkay shaybaarkiisa London in fangas ku soo baxay saxan bakteeriya lagu koriyay uu joojiyay korriinka bakteeriyada agteeda. Wuxuu ugu magac daray walaxda 'penicillin'. Dabadeed, koox Oxford ku sugnayd oo uu hoggaaminayay Howard Florey iyo Ernst Chain ayaa sanadihii 1930-meeyada dambe iyo 1940-kii nadiifisay walaxda oo caddeeyay in ay dadka ku shaqeyso. Fleming, Florey iyo Chain waxaa la siiyay abaalmarinta Nobel ee caafimaadka 1945.

Isticmaalka iyo dhibaatooyinka

Benseliin waxaa loo isticmaalaa caabuqyo badan oo ay ka mid yihiin xanuunka cunaha ee streptococcus, sifilis, iyo qaar ka mid ah caabuqyada maqaarka iyo neefsashada. Waxaa jira laba caqabadood oo waaweyn: xasaasiyad (allergy) qaar dad ah ka haysata benseliin, iyo iska-caabbinta daawada. Bakteeriyo badan ayaa soo saartay enzyme la yiraahdo beta-lactamase oo burburiya daawada, sababtoo ah isticmaal xad-dhaaf ah oo aan sax ahayn. Sidaa darteed, mararka qaarkood benseliin waxaa lagu daraa daawooyin xannibaya enzyme-kaas.