Betawi

Betawi (Orang Betawi) waa koox bulsho oo lagu tiriyo dadka asaliga ah ee magaalada Jakarta, caasimadda Indoneesiya, iyo gobollada ku hareeraysan. Magaca wuxuu ka soo jeedaa Batavia, oo ahaa magaca ay reer Holland u bixiyeen magaalada xilligii gumeysiga.

Betawi waxay u badan tahay inay ka samaysantay isku-darka dad kala duwan oo tan iyo qarniyadii 17-aad iyo 18-aad magaalada dekedda ah ku soo shaqaystay ama lagu keenay: Sundanese, Jawa, Bali, Bugis, Malay, Shiinaha, Carab (gaar ahaan Hadhramawt), Hindi iyo Yurub. Sidaas awgeed, dhaqanka Betawi waxaa lagu tilmaamaa mid isku-dhafan.

Luqadda

Luqadda Betawi (Bahasa Betawi) waa lahjad Malay-Indoneesiyaan ah oo leh ereyo laga soo amaahday Hokkien (lahjad Shiinaha), Carabi, Boortaqiis iyo Hollandays. Waxay saameyn weyn ku yeelatay Indoneesiyaanka aan rasmiga ahayn ee magaalooyinka lagu hadlo. Dhalinyarada qaar hadda waxay isticmaalaan lahjadda oo la isku daray Indoneesiyaanka caadiga ah.

Diinta iyo bulshada

Inta badan Betawi waa Muslimiin Sunni ah, dhaqankuna wuxuu si adag ugu xiran yahay caadooyinka Islaamka ee magaalada Jakarta, sida madrasadaha iyo ulamada deegaanka. Xuska sida khatam Qur'aan, aroosyada iyo caadooyinka guurka ayaa leh qaab gaar ah oo Betawi ah.

Fanka iyo dhaqanka

Astaamaha caanka ah waxaa ka mid ah muusigga gambang kromong (oo leh xididdo Shiinees ah), tanjidor (oo leh saameyn Yurub oo ku saabsan buunka), riwaayadda lenong, cayaarta ondel-ondel oo ah sawiro waaweyn oo la xambaaro, iyo silat Betawi. Cuntada waxaa ka mid ah soto Betawi, kerak telor iyo gado-gado.

Xaaladda maanta

Ballaarinta Jakarta iyo socodka dadka kale ee gudaha Indoneesiya waxay keentay in Betawi ay noqdaan qayb yar oo ka mid ah dadka magaalada, badinna ay u guureen gobollada Depok, Bekasi, Tangerang iyo Bogor. Dowladda gobolka Jakarta waxay maalgelisaa barnaamijyo dhaqanka Betawi lagu ilaaliyo, oo ay ku jiraan xarumo dhaqan iyo munaasabado sannadle ah.