Bidix iyo Midig
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Bidix iyo Midig waa laba eray oo lagu tilmaamo jihooyin siyaasadeed oo is-hor-fadhiya. Waxaa loo isticmaalaa in lagu kala saaro xisbiyo, dhaqdhaqaaqyo iyo fikrado ku saabsan sida loo maamulo dhaqaalaha, hantida iyo xiriirka bulshada.
Guud ahaan, dhinaca Bidix waxaa lagu tilmaamaa fikrado door weyn u sameeya dawladda dhaqaalaha, qaybinta hantida iyo sinnaanta bulshada. Dhinaca Midig waxaa lagu tilmaamaa fikrado ilaalinaya hantida gaarka loo leeyahay, suuqa xorta ah iyo hab-nololeedka dhaqameed ee jira. Kala-saariddu ma aha mid adag; waxay ku kala duwan tahay dal ilaa dal iyo waqti ilaa waqti.
Asalka ereyada
Ereyadu waxay ka soo jeedaan qaabkii fadhiga golaha sharci-dejinta ee Faransiiska qarnigii siddeed iyo tobnaad. Xubnaha taageersanaa boqorka iyo nidaamkii hore waxay fadhiisan jireen dhinaca midig ee guddoomiyaha, kuwa isbeddel doonayayna dhinaca bidix. Magacyadu markaas ka dib waxay noqdeen astaan caalami ah.
Cabbirrada kala duwan
Falanqeeyayaashu badanaa ma isticmaalaan hal xariiq oo keliya. Waxaa jira cabbir dhaqaale (suuq xor ah oo ka soo horjeeda maamul dawladeed) iyo cabbir bulsho-dhaqameed (bedelaad ka soo horjeedda ilaalin). Sidaas awgeed, xisbi ayaa noqon kara mid dhaqaale ahaan midig ah balse dhaqan ahaan bidix, ama lidkeeda. Waxaa sidoo kale la isticmaalaa erayga 'dhexe' oo lagu tilmaamo dhinac isku dhafan.
Isticmaalka iyo xadidaadaha
Kala-saariddu waxay ku anfacdaa warbaahinta iyo cilmi-baarista in si degdeg ah loo fahmo mawqifka xisbiyada. Dhinaca kale, waxaa lagu dhaliilaa inay fududayso arrimo isku dhafan, kana tagto khilaafaad la xiriira qowmiyad, diin, ama xiriirka dibadda oo aan ku habboonayn hal xariiq. Dalal badan oo siyaasaddoodu ku dhisan tahay isbahaysi qabiil ama gobol, ereyada Bidix iyo Midig waxay yeeshaan macne ka duwan kan Yurub.