Bülent Ecevit

Bülent Ecevit (1925–2006) wuxuu ahaa siyaasi Turki ah, suugaanyahan iyo saxafi, kaas oo dhowr jeer noqday ra'iisul wasaaraha Turkiga intii u dhaxaysay 1970-meeyadii iyo bilowgii qarnigii 21-aad. Wuxuu caan ku ahaa hoggaaminta Xisbiga Shacbiga Jumhuuriga (CHP) xilligii uu xisbigaasi u leexday jihada bidixda dhexe, iyo markii dambe aasaasidda Xisbiga Bulshada Dimuqraadiga ah (DSP).

Ecevit waxaa lagu xasuustaa laba arrimood oo waaweyn: go'aankii militariga Turkiga uu 1974-kii ku galay Qubrus, iyo xilligii uu 1999–2002 hoggaaminayay dowlad isbahaysi ah oo dhaqaale xumo iyo dib-u-habayn ballaaran la kulantay. Wuxuu kaloo ahaa qoraa gabayo iyo turjumaan suugaaneed, taasoo sumcaddiisa siyaasadeed la socotay.

Nolosha hore iyo shaqada saxafinimo

Ecevit wuxuu ku dhashay Istanbul, wuxuuna ka soo baxay waxbarasho isku darsanaysa suugaanta iyo luqadaha. Kahor inta uusan siyaasadda si buuxda u gelin, wuxuu u shaqeynayay wargeysyada, gaar ahaan Ulus oo la xiriiray CHP. Waayo-aragnimadii saxafinimo waxay siisay af-tahannimo iyo xiriir toos ah shacabka, taasoo caan ka dhigtay khudbadihiisa.

Hoggaanka CHP iyo bidixda dhexe

Ecevit wuxuu 1960-meeyadii soo shaqeeyay wasiirnimo (gaar ahaan arrimaha shaqada) kadibna wuxuu hoggaanka CHP kala wareegay İsmet İnönü horraantii 1970-meeyadii. Wuxuu xisbiga ku dhaqaajiyay barnaamij bidixda dhexe ah oo diiradda saaraya beeralayda, shaqaalaha iyo ururrada iskaashiga. Kala tagga uu la yeeshay hoggaankii hore wuxuu calaamad u ahaa isbeddel jiil iyo mid fikradeed.

Qubrus 1974 iyo saameynteeda

Sannadkii 1974-kii, kadib inqilaab lagu sameeyay Qubrus oo lala xiriiriyay Giriigga, dowladda Ecevit waxay ciidamo u dirtay jasiiradda. Falkaas wuxuu keenay kala qaybsanaan joogto ah oo Qubrus ah iyo cadaadis diblomaasiyadeed oo reer galbeed ah. Gudaha Turkiga wuxuu Ecevit ka helay taageero baahsan, sumcaddaasna waxay muddo dheer la socotay siyaasaddiisa.

Xilligii 1999–2002

Kadib doorashooyinkii 1999, Ecevit oo hoggaaminaya DSP ayaa dhisay dowlad isbahaysi ah. Xilligaas waxaa ka mid ahaa dib-u-habaynta dhaqaale ee lala kaashaday hay'adaha maaliyadda caalamiga ah, dhaqdhaqaaq loogu socdo xubinimada Midowga Yurub, iyo dhulgariirkii Marmara ee 1999 oo dhaliyay dhaleeceyn ku aaddan diyaargarowga dowladda. Xasarad dhaqaale iyo caafimaad xumo Ecevit ah ayaa horseeday doorasho hore oo 2002 ah, taas oo xisbigiisu ku lumiyay baarlamaanka.

Suugaanta iyo dhaxalka

Ecevit wuxuu daabacay gabayo, wuxuuna Af-Turki u turjumay qoraallo suugaaneed oo Ingiriisi ah. Falanqeeyayaashu waxay ku tilmaamaan tusaale siyaasi Turki ah oo isku daray hal-abuurka fikradeed iyo nolosha xisbiyeed. Dhimashadiisii 2006 kadib, doodda ku saabsan hoggaankiisa waxay ku dhex socotaa labada dhinac: dib-u-habaynta bulsheed ee uu hormariyay, iyo go'aannada adag ee arrimaha amniga iyo dhaqaalaha.