Bulshada aduunka
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
75 luqadood
Bulshada aduunka (Ingiriisi: World population) waa tirada guud ee dadka ku nool adduunka wakhti la cayimay. Tirada waxaa lagu qiyaasaa iyadoo laga ururiyo tirakoobyada qaranka (census), diiwaanka dhalashada iyo geerida, iyo sahannada guryaha. Sannadka 2022 hay'addaha Qaramada Midoobay waxay ku dhawaaqeen in tirada ay gaartay 8 bilyan.
Isbeddelka tiradu waxay ku xiran tahay saddex arrin: heerka dhalmada, heerka dhimashada, iyo socdaalka (kaas oo saameeya gobollada kala duwan, laakiin ma beddelo tirada guud ee adduunka). Marka dhalmada ka sarreyso dhimashada, tiradu way kordhaysaa.
Taariikhda kobaca
Muddo dheer oo taariikhda bini'aadamka ah, kobaca tiradu wuu gaabnaa, waxaana sabab u ahaa dhimasho badan gaar ahaan carruurta iyo cudurro faafa. Kacaanka warshadaha, horumarka caafimaadka, biyo nadiif ah, iyo tallaalka waxay hoos u dhigeen dhimashada, taasina waxay keentay kobac degdeg ah qarniyadii 19-aad iyo 20-aad. Tirada bilyanka koowaad waxay gaartay qiyaastii bartamihii qarnigii 19-aad, halka bilyanka toddobaad la gaaray sannadkii 2011.
Qaybsanaanta gobollada
Aasiya waxay haysataa qaybta ugu badan ee dadka adduunka, iyadoo Shiinaha iyo Hindiya kaligood ay ka kooban yihiin qiyaastii saddex meelood meel. Afrika waa gobolka kobaca ugu dheereeya, waxaana la filayaa in qaybteeda ka tirada guud ay sii korto qarnigan. Yurub iyo qeybo ka mid ah Aasiyada bari waxay leeyihiin dhalmo hooseeya iyo dad da'weynaada.
Saadaasha mustaqbalka
Saadaasha hay'addaha caalamiga ah waxay muujinaysaa in kobaca boqolleyda uu sii hoos u dhacayo, iyadoo dhalmada ay hoos u dhacayso inta badan waddammada. Qiyaasaha caadiga ah waxay tilmaamayaan in tirada ay gaari karto ku dhawaad 10 bilyan bartamaha qarnigan, ka dibna ay istaagto ama hoos u dhacdo. Saadaashan waxay ku xiran tahay malawaal ku saabsan dhalmada, taas oo beddelan karta.