Bunni

Bunni (waxaa sidoo kale loo yaqaan cowlaan) waa midab mugdi leh oo ka soo baxa isku-darka casaanka ama huruudda marka la yareeyo iftiinka ama la ku daro madow. Af-Soomaaliga waxaa loo isticmaalaa sifaynta dhulka, qoryaha, maqaarka, timaha iyo xoolaha.

Sayniska iftiinka, bunni ma laha mawjad gaar ah oo ka duwan kuwa kale. Waa waxa la yiraahdo midab la kordhiyay (brightness-dependent): isku darka mawjadaha casaanka-huruudda marka la eego iftiin ka hooseeya kan agagaarka, indhuhu waxay u qaataan bunni. Sidaas darteed shaashad mugdi ah ma tusi karto bunni keligeed la go'doomiyay; wuxuu u baahan yahay is-barbardhig.

Sida loo abuuro

Rinjiyeynta, bunni waxaa caadi ahaan lagu helaa marka la isku daro casaan iyo cagaar, ama saddexda midab ee aasaasiga ah (casaan, buluug, huruud) oo qadar aan sinnayn ah. Nidaamka RGB ee kombiyuutarada, bunni waxaa laga sameeyaa qiimo casaan ah oo dhexdhexaad ah, cagaar ka yar, iyo buluug aad u yar.

Isha dabiiciga ah

Dabeecadda, bunniga inta badan waxaa keena melanin-ka (borotiin midab siiya) oo jira timaha, indhaha iyo maqaarka bini'aadamka iyo xayawaanka. Dhirta, midabka bunni wuxuu ka yimaadaa tannin-ka iyo alwaax duugoobay. Ciidda bunni waxay muujisaa jiritaanka walxaha noolaha ee burburay.

Adeegsiga dhaqanka

Dhaqamo badan, bunni waxaa lala xiriiriyaa dhulka, deggenaanta iyo shaqada gacanta. Dharka shaqada, alwaaxda guryaha iyo dhuxusha ayaa fasalka bunni ku jira. Warshadaha maanta, midabbada bunni waxaa loo adeegsadaa hagaajinta alwaax iyo maqaar.