Caa'isha

Caa'isha bint Abi Bakr waxay ahayd mid ka mid ah xaasaskii Nabi Muxammad, waxaana loo yaqaannaa 'Ummul Muuminiin' (hooyada mu'miniinta), oo ah magac sharaf oo la siiyo xaasaska Nabiga. Waxay ahayd gabadhii Abu Bakr al-Siddiiq, saaxiibkii Nabiga ee ugu dhow iyo khaliifkii ugu horreeyay ee Islaamka.

Diinta Islaamka ee Suniga, Caa'isha waxay ka mid tahay dadka ugu badan ee xadiis laga wariyay — xadiisku waa hadal ama fal Nabiga laga soo tebiyay. Sidoo kale waxay ka qayb qaadatay siyaasaddii bulshada Muslimka ee qarnigii koowaad ee Islaamka, gaar ahaan xilligii khilaafaadka ka dhashay dilkii khaliif Cuthmaan bin Cafaan.

Nolol-hore iyo guurka

Caa'isha waxay ku dhalatay Makkah qoys hore u qaatay Islaamka. Aabbaheed Abu Bakr wuxuu ka mid ahaa dadkii ugu horreeyay ee raacay Nabiga. Guurkeeda Nabiga wuxuu xoojiyay xiriirkii labada qoys. Waqtiga guurka iyo da'da ay markaa lahayd ayaa ah arrin ilaha hore si kala duwan u sheegaan oo culimada iyo taariikhyahannada casriga ah si weyn uga doodaan.

Kaalinta cilmiga

Ka dib geeridii Nabiga, Caa'isha waxay noqotay il muhiim ah oo saaxiibbada iyo jiilalka xigay ay wax ka weydiiyaan. Waraysigeedu wuxuu daboolayay caadooyinka cibaadada, xeerarka qoyska, iyo dhaqanka guriga ee Nabiga — arrimo ay si toos ah u aragtay. Culimo badan ayaa sheegay inay had iyo jeer sixi jirtay wararka ay u aragto kuwo qalad ah, taasoo ka dhigtay qayb ka mid ah habka hore ee xadiiska lagu tijaabiyo.

Siyaasadda iyo Dagaalkii Awrta

Markii Cuthmaan bin Cafaan la dilay, khilaaf ka dhashay cidda mas'uulka ka ah dhiiggiisa ayaa u kala qaybiyay bulshada Muslimka. Caa'isha waxay taageertay dhinaca dalbanaya in wax laga qabto dilka ka hor inta aan khilaafada la xasilin, waxayna ka soo horjeesatay khaliifkii cusbaa Cali bin Abi Daalib. Isku-dhacaas wuxuu ku dhammaaday dagaal ka dhacay Basra oo loo yaqaan Dagaalkii Awrta — magaca wuxuu ka yimid awrta ay Caa'isha saarnayd goobta dagaalka. Cali ayaa dagaalka guulaystay, Caa'ishana waxaa lagu celiyay Madiina.

Dhaxalka

Caa'isha waxay ku noolayd Madiina noloshii ka hartay, iyadoo wax bareysa. Aragtida ku aaddan kaalinteeda siyaasadeed way kala duwan tahay dhaqamada Islaamka: Suniga guud ahaan si sharaf leh ayey ugu arkaan cilmi-yahan iyo hooyo mu'miniinta, halka ilaha Shiicada qaarkood ay si dhaleeceyn leh uga hadlaan kaalinteedii Dagaalkii Awrta. Xadiisyada laga soo weriyay waxay ku jiraan ururinnada waaweyn ee Suniga.