Caad

Caad ama daruur waa uruurin muuqata oo ka kooban dhibco biyo aad u yaryar ama xabbado baraf ah oo hawada ku sabbaynaya. Waxay samaysmaan marka hawo qoyan ay qaboojiso ilaa heer uumiga biyaha (biyo hawo-noqday) uu ku noqdo dareere ama baraf, oo isku uruursado dusha walxo qiiqa ah, boodh, ama cusbo badeed. Walxahaas yaryar waxaa loo yaqaan xudunta uumi-kooban (condensation nuclei).

Caadku waa qayb muhiim ah oo ka mid ah wareegga biyaha adduunka: waxay biyaha ka guuriyaan badaha iyo dhulka qoyan xagga hawada, kadibna ku soo celiyaan roob, baraf ama dhibicyo. Sidoo kale waxay saameeyaan miisaanka kulaylka dhulka, maxaa yeelay qaybo ka mid ah iftiinka qorraxda dib bay u celiyaan xagga hawada, halka qaar kalena ay xannibaan kulaylka dhulka ka soo baxaya.

Sida caadku u samaysmo

Marka hawo ay kor u kacdo — sababtoo ah kulaylka dhulka, buuraha oo hawada kor u riixa, ama kulanka laba mowjadood hawo oo kala heer kulayl ah — cadaadiska hareeraheeda wuu yaraadaa, hawadana way ballaartaa oo qaboowdaa. Marka ay gaarto heerkulka qoyaanka (dew point), uumiga biyaha ee ku jira wuu bilaabaa inuu isu rogo dhibco yaryar. Dhibcahaas oo kumaanaan ah ayaa isku darsama, waxayna sameeyaan xaydha caadka la arki karo.

Noocyada iyo heerarka

Cilmiga hawada caadka wuxuu u kala saaraa marka la eego qaabkiisa iyo joogga uu ku yaal. Caadka sare (sida cirrus) inta badan wuxuu ka kooban yahay baraf-yaryar, wuuna khafiif yahay. Caadka dhexe (sida altocumulus iyo altostratus) wuxuu muuqdaa layer ama tuulmooyin. Caadka hooseeya (sida stratus iyo cumulus) waa kan ugu dhow dhulka, marmarna ceeryaamo dhulka taabata ayuu noqdaa. Caadka toosan ee sarreeya, gaar ahaan cumulonimbus, wuxuu la xiriira onkod, hillaac iyo roob xoog leh.

Roobka iyo caadka

Ma aha in caad kasta roob keeno. Dhibcaha caadka waa kuwo aad u fudud oo hawadu qaadi karto. Roob wuxuu dhacaa oo keliya marka dhibcooyinku ku milmaan oo culays gaaraan, ama marka xabbadaha barafka ee caadka sare ku koraan kadibna hoos u dhacaan oo dhalaalaan. Sidaas darteed caadka qaro weyn ee qoyaan badan leh ayaa roob keena, halka caadka khafiifka ah uu inta badan hawada uun ku sii sabbaynayo.